Interne kritiek binnen CDU: verzet tegen sociale bezuinigingen groeit

Dennis Radtke, CDU-politicus en voorzitter van de CDA, bij de uitreiking van de staatsprijs van Noordrijn-Westfalen in Keulen
Dennis Radtke (CDU), voorzitter van de werknemersvleugel CDA, bij de uitreiking van de staatsprijs van Noordrijn-Westfalen aan Angela Merkel in Keulen. © Raimond Spekking / CC BY-SA 4.0 (via Wikimedia Commons)

Binnen de Duitse regeringspartijen groeit de weerstand tegen voorstellen om te bezuinigen op sociale voorzieningen. Met name plannen om te snijden in de wettelijke tandartszorg leiden tot felle kritiek, niet alleen van oppositiepartijen, maar ook binnen de CDU zelf. De timing is gevoelig: in vijf deelstaten staan dit jaar deelstaatverkiezingen op de agenda.

Verzet vanuit eigen gelederen

De weerstand komt onder meer van de CDA, de werknemersvleugel van de CDU (Christlich-Demokratische Arbeitnehmerschaft). Volgens CDA-voorzitter Dennis Radtke dreigt de partij met haar koers juist trouwe kiezers van zich te vervreemden. In een interview met de Süddeutsche Zeitung vroeg hij zich af welk mensbeeld de partijtop hanteert. De indruk mag niet ontstaan dat economische problemen eenzijdig worden afgewenteld op werknemers, waarschuwde hij.

Tandartszorg als splijtzwam

Aanleiding voor de discussie is een voorstel van de CDU-Wirtschaftsrat, een invloedrijke economische adviesraad binnen de partij. Die pleitte ervoor om tandartsbehandelingen niet langer volledig te vergoeden vanuit de wettelijke ziektekostenverzekering. Radtke noemde dat voorstel bijzonder wrang: hij stelde dat hier “een groep uiterst bevoorrechte mensen” anderen voorschrijft waarop zij moeten besparen.

Ook buiten de CDU is de kritiek scherp. De Groene politicus Janosch Dahmen noemde het plan medisch onverantwoord, sociaal riskant en economisch kortzichtig. Goede mondzorg is volgens hem geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor algemene gezondheid.

Kritiek van coalitiepartner SPD

De SPD, coalitiepartner van CDU en CSU in de huidige regering, sluit zich bij de kritiek aan. De minister-president van deelstaat Rijnland-Palts, Alexander Schweitzer, zei dat het idee dat werknemers elke tandartsrekening zelf moeten betalen, losstaat van de realiteit in werknemershuishoudens.

Daarnaast ontstond discussie over uitspraken van CSU-leider Markus Söder, die pleitte voor een extra uur werk per week om de economie te stimuleren. SPD-politica Annika Klose wees erop dat werknemers al veel bijdragen en dat arbeidstijden een zaak zijn van werkgevers en vakbonden, niet van de politiek.

Politiek gevoelige timing

De discussie komt op een moment dat de Duitse economie onder druk staat en politieke partijen zich voorbereiden op meerdere deelstaatverkiezingen. Juist daarom klinkt binnen de CDU de waarschuwing om sociale zekerheid niet te ondermijnen. Wat bedoeld is als economische stimulans, kan electorale schade opleveren.

Meer achtergrond over de belangrijkste spelers in de Duitse politiek is te vinden in het overzicht de Duitse politieke partijen.