Amerikaanse delegatie trekt extra aandacht
Vrijdag begint in München de jaarlijkse Veiligheidsconferentie, een van de belangrijkste internationale bijeenkomsten over veiligheids- en geopolitieke vraagstukken. Dit jaar ligt de nadruk opvallend sterk op de Verenigde Staten. Naast de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio worden ook prominente tegenstanders van president Donald Trump verwacht.
Onder hen bevinden zich de gouverneur van Californië Gavin Newsom, de Democratische congresafgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez en Gretchen Whitmer, gouverneur van de staat Michigan. Volgens de organisatie zal de Amerikaanse delegatie bestaan uit ongeveer vijftig leden van het Congres.
Gavin Newsom profileert zich nadrukkelijk
De aanwezigheid van Gavin Newsom trekt bijzondere aandacht. De gouverneur geldt als een mogelijke presidentskandidaat voor de Democratische Partij in 2028 en wil daarover later dit jaar een beslissing nemen. Eerder zorgde hij al voor opschudding tijdens het Wereld Economisch Forum in Davos, waar hij Europese regeringsleiders bekritiseerde vanwege wat hij zag als een te toegeeflijke houding tegenover Trump. Volgens Newsom is het tijd dat bondgenoten duidelijker stelling nemen.
Oorlog in Oekraïne blijft centraal thema
Van vrijdag tot en met zondag komen in München meer dan zestig staatshoofden en regeringsleiders bijeen, samen met ongeveer honderd ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie. In totaal zijn zo’n 120 landen vertegenwoordigd, goed voor ongeveer twee derde van alle lidstaten van de Verenigde Naties.
Na twee jaar afwezigheid is ook de AfD dit jaar weer welkom op de conferentie.
De Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne staat opnieuw centraal op de agenda. De organisatie heeft aangekondigd dat de jaarlijkse Ewald-von-Kleist-prijs dit jaar niet aan een individu wordt toegekend, maar aan het Oekraïense volk, als erkenning voor hun volharding en moed.
Spanning rond Amerikaanse koers
De officiële Amerikaanse delegatie wordt geleid door minister Marco Rubio. Vorig jaar zorgde een toespraak van vicepresident JD Vance nog voor veel beroering. Hij bekritiseerde toen de staat van de democratie in Europa en sprak over vermeende beperkingen van de vrijheid van meningsuiting. Extra gevoelig lag zijn ontmoeting met de Duitse AfD-leider Alice Weidel aan de zijlijn van de conferentie. Dit jaar wordt met belangstelling uitgekeken naar de toon die Rubio zal aanslaan. De gespannen verhoudingen tussen Europa en de Verenigde Staten gelden als een van de hoofdthema’s van de conferentie.
Waarschuwingen voor afbrokkelende wereldorde
In aanloop naar de conferentie waarschuwen experts voor de gevolgen van het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten onder Trump. In een nieuw rapport van de Veiligheidsconferentie wordt gesproken over een fase van politiek die eerder gericht is op afbraak dan op hervorming. Volgens de auteurs winnen in veel westerse landen politieke krachten terrein die liever bestaande structuren ondermijnen dan verbeteren.
Co-auteur van het jaarlijkse veiligheidsrapport Tobias Bunde stelt dat de Verenigde Staten onder Trump steeds nadrukkelijker afstand nemen van de internationale orde zoals die na de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd. Dat raakt multilaterale instellingen, de open wereldeconomie en de gezamenlijke inzet voor democratie en mensenrechten.
Europeanen opvallend somber over toekomst
Uit een internationale enquête van de Veiligheidsconferentie blijkt dat Europeanen weinig vertrouwen hebben in de koers van hun regeringen. Slechts een kleine minderheid denkt dat het huidige beleid het leven van toekomstige generaties zal verbeteren. In Duitsland deelt slechts 13 procent van de ondervraagden die verwachting, in Frankrijk zelfs maar 12 procent. Daarmee zijn Europeanen aanzienlijk somberder dan respondenten in landen als China en India.
