Berlijn staat maandag volledig in het teken van de oorlog in Oekraïne. Bondskanselier Friedrich Merz (CDU) ontvangt de Oekraïense president Wolodymyr Selenskyj en een reeks Europese en westerse regeringsleiders voor intensieve gesprekken over vrede, veiligheid en economische samenwerking. De bijeenkomst onderstreept de centrale rol die Duitsland momenteel speelt in het diplomatieke overleg rond een mogelijke vredesregeling.
Economische gesprekken en politiek topoverleg
De ontmoeting begint met bilaterale gesprekken tussen Merz en Selenskyj, waarin ook economische thema’s aan bod komen. Later op de dag schuiven diverse Europese staatshoofden en regeringsleiders aan in het Kanzleramt (het kantoor van de Duitse bondskanselier). Daarbij zijn onder anderen de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer aanwezig.
Volgens regeringswoordvoerder Stefan Kornelius is het doel om de internationale afstemming rond een vredesplan voor Oekraïne verder te verdiepen. Ook wordt verwacht dat het overleg aansluit op eerdere gesprekken met de Verenigde Staten. Of en wanneer er aanvullende onderhandelingen volgen, bijvoorbeeld op het niveau van adviseurs, is nog niet bekendgemaakt.
Uitgebreide ‘Washington-groep’ in Berlijn
Het overleg vindt plaats in een uitgebreid format van de zogenoemde Washington-groep: een informele samenwerkingskring van westerse bondgenoten die nauw betrokken zijn bij het Oekraïnebeleid. Tot deze groep behoren onder meer EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, EU-Raadsvoorzitter António Costa en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Ook leiders uit Finland, Noorwegen, Italië en Polen nemen deel aan de gesprekken.
De aanwezigheid van deze brede delegatie benadrukt dat de Europese Unie en de NAVO hun rol in het vredesproces nadrukkelijk willen laten gelden, naast die van de Verenigde Staten.
Verkeershinder in regeringswijk Berlijn
De top heeft merkbare gevolgen voor het dagelijks leven in Berlijn. De politie heeft de veiligheidsmaatregelen rond het Reichstaggebouw en het Kanzleramt fors opgeschroefd. De Berliner Verkehrsinformationszentrale (VIZ) waarschuwt voor uitgebreide verkeersbeperkingen tijdens de hele dag.
Vanwege veiligheidsredenen worden geen exacte tijden of routes bekendgemaakt. Verkeersdeelnemers moeten rekening houden met langdurige afsluitingen in het regeringsdistrict.
Duits-Oekraïens economisch forum
Voorafgaand aan het politieke overleg spreekt Merz op het 8e Duits-Oekraïense Economische Forum in Berlijn. Dit forum richt zich op de economische veerkracht van Oekraïne, de rol van het bedrijfsleven bij de wederopbouw en de hervorming van de defensie-industrie.
Naast Merz zijn ook de Duitse ministers Katherina Reiche (Economische Zaken), Reem Alabali Radovan (Ontwikkelingssamenwerking) en de Oekraïense premier Julia Swyrydenko aanwezig. De bijeenkomst onderstreept dat economische samenwerking en wederopbouw onlosmakelijk verbonden zijn met het politieke vredesproces.
Territoriale concessies blijven kernpunt
Een gevoelig onderwerp in het overleg is de vraag of Oekraïne bereid is tot territoriale concessies. Merz verklaarde eerder dat de Oekraïense reactie op het door de Verenigde Staten voorgestelde vredesplan inmiddels aan president Donald Trump is overgebracht. Daarbij gaat het vooral om de vraag welke concessies Oekraïne eventueel zou willen doen.
De Amerikaanse voorstellen kregen kritiek omdat ze deels zouden aansluiten bij Russische eisen. Selenskyj heeft tot nu toe elke vorm van gebiedsafstand resoluut afgewezen. Volgens Merz is dit uiteindelijk een beslissing die alleen door de Oekraïense bevolking zelf kan worden genomen.
Europese stem in overleg met VS
Merz sprak de afgelopen dagen meerdere keren met Trump, samen met Macron en Starmer. Daarbij benadrukte hij dat Europa met eigen belangen en standpunten gehoord moet worden. De bondskanselier noemde het contact met de Amerikaanse president constructief en sprak van wederzijds respect.
Of vertegenwoordigers van de VS daadwerkelijk bij het overleg in Berlijn aanwezig zullen zijn, hangt af van de voortgang bij het gezamenlijk uitwerken van de diplomatieke documenten.
