In Duitsland wordt steeds minder getrouwd. In 2024 is het aantal huwelijken gedaald tot het laagste niveau sinds 1950. Tegelijkertijd houden huwelijken gemiddeld langer stand dan vroeger. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Statistisches Bundesamt, de Duitse overheidsinstantie voor statistiek.
Laagterecord sinds 1950
Volgens de cijfers werden in 2024 in Duitsland 349.200 huwelijken gesloten. Zo weinig huwelijken zijn er niet eerder geregistreerd sinds het begin van de metingen in 1950. Het statistiekbureau benadrukt dat de gegevens niet verder teruggaan dan dat jaar. Ongeveer 79 procent van de stellen trouwde voor het eerst. Drie procent van de huwelijken werd gesloten tussen partners van hetzelfde geslacht.
Nog maar de helft is getrouwd
Niet alleen het aantal huwelijken daalt, ook het aandeel getrouwde Duitsers neemt af. In 1994 was nog 60 procent van de volwassen bevolking getrouwd, inmiddels is dat gedaald tot 50 procent. Het aandeel alleenstaanden groeide in dezelfde periode van 24 naar ruim 33 procent. Volgens het statistiekbureau is deze daling al jaren vrijwel onafgebroken zichtbaar.
Onzekere tijden, minder lange verplichtingen
Psychotherapeut en schrijver Wolfgang Krüger maakt zich weinig zorgen over de cijfers. Volgens hem is het logisch dat mensen in onzekere tijden terughoudender zijn met grote levensbeslissingen. “Wie het gevoel heeft dat de wereld instabiel is, kiest minder snel voor langdurige verplichtingen,” aldus Krüger in gesprek met Tagesschau.
Van sociale plicht naar vrije keuze
Vergeleken met 1950 is het aantal huwelijken in Duitsland met meer dan de helft afgenomen. Volgens Krüger leefde men toen in een totaal andere samenleving. Vrouwen waren economisch afhankelijk en hadden vaak weinig keuze. Trouwen was destijds vaak noodzakelijk om armoede te voorkomen. Die sociale druk bestaat vandaag nauwelijks meer.
Tegelijkertijd kan een huwelijk voor vrouwen nog steeds nadelige financiële gevolgen hebben. Een studie van het ifo Institut en de Universiteit van Oslo laat zien dat het inkomen van vrouwen na een huwelijk gemiddeld met 20 procent daalt. Ongeveer een kwart daarvan wordt toegeschreven aan het Duitse Ehegattensplitting, een belastingregeling waarbij partners gezamenlijk worden belast, wat vaak nadelig uitpakt voor de lager verdienende partner.
Duitsland boven EU-gemiddelde
Ondanks de dalende trend ligt het aantal huwelijken in Duitsland nog altijd iets boven het Europese gemiddelde. In 2024 waren er 4,2 huwelijken per 1.000 inwoners. Het EU-gemiddelde lag in 2023 op 4,0, volgens cijfers van Eurostat. De laagste huwelijkscijfers werden gemeten in Slovenië, Italië en Bulgarije. De meeste huwelijken per inwoner vonden plaats in Roemenië, Letland en Hongarije.
Later trouwen, later scheiden
Wie in Duitsland trouwt, doet dat op latere leeftijd dan vroeger. In 2024 waren vrouwen gemiddeld 32,9 jaar bij hun eerste huwelijk, mannen 35,3 jaar. In 1994 lag die leeftijd nog ruim vijf jaar lager. Ook scheidingen vinden later plaats. Waar huwelijken in 1994 gemiddeld na twaalf jaar eindigden, is dat inmiddels bijna vijftien jaar.
Volgens Krüger wijst dit op sterkere relaties. Stellen wonen vaak al langere tijd samen voordat ze trouwen. Relaties worden in het dagelijks leven getest, waardoor de kans op een snelle scheiding kleiner wordt.
Terugloop kerkelijke huwelijken
Nog sterker dan het burgerlijk huwelijk loopt het aantal kerkelijke huwelijken terug. In 2024 werden in Duitsland iets meer dan 22.000 katholieke huwelijken gesloten, tegen ruim 110.000 eind jaren tachtig. Ook het aantal protestantse huwelijken daalde sterk. Deze ontwikkeling hangt samen met het afnemende ledental van de kerken: tussen 2000 en 2023 verloren de katholieke en evangelische kerk samen ongeveer 30 procent van hun leden.
