“We moeten niet wanhopen, maar meer Rilke durven”
De 77e Frankfurter Buchmesse is vanavond officieel geopend met een oproep tot verdediging van vrijheid, democratie en auteursrechten in het digitale tijdperk. Duitsland’s nieuwe cultuurstaatsminister Wolfram Weimer waarschuwde in zijn openingsrede voor de macht van technologiebedrijven als Google en sprak zich uit voor strengere regels – en zelfs een mogelijke opsplitsing van zulke giganten.
Een feest van boeken en cultuur
De Buchmesse – de grootste boekenbeurs ter wereld – opende met muziek en poëzie uit gastland de Filipijnen. Een folkloristisch koor en de elektronische muzikant Tim Roth toonden de verbinding tussen traditie en moderniteit. Beursdirecteur Jürgen Boos herinnerde eraan dat de Frankfurter Buchmesse “meer is dan de som der delen” en “richting geeft aan de toekomst”.
Poëzie uit de Filipijnen
Drie Filipijnse dichters, Merlie M. Alunan, Mookie Katigbak-Lacuesta en Marjorie Evasco, brachten eigen werk en spraken over de rol van literatuur in hun land. Ook Frankfurts burgemeester Mike Josef en de Hessische cultuurminister Armin Schwarz kwamen aan het woord.
“Digitaler Kolonialismus”
In zijn eerste optreden op de Buchmesse viel de nieuwe cultuurstaatsminister Wolfram Weimer op met scherpe woorden richting de tech-industrie. “Bedrijven als Google en andere Amerikaanse en Chinese platforms voeden hun KI-systemen met miljarden teksten – zonder toestemming van auteurs, zonder betaling. Dat is digitale kolonisatie”, zei Weimer.
Hij pleitte voor een “platform-soli”, een belasting voor grote technologiebedrijven, en stelde dat Duitsland moet durven ingrijpen “met kartelrecht en politieke moed”. “We moeten deze bedrijven beteugelen, belasten, tot respect dwingen – en desnoods opsplitsen.”
“Meer Rilke wagen”
Weimer sloot zijn rede af met een verwijzing naar zijn favoriete dichter Rainer Maria Rilke. “We moeten niet in angst vervallen, maar meer Rilke wagen,” zei hij. Daarmee riep hij op tot vertrouwen in de kracht van cultuur en poëzie in tijden van digitale transformatie.
De ceremonie werd afgesloten met een optreden van de Filipijnse senator Lore Legarda en de afscheidsspeech van Karin Schmidt-Friderichs, voorzitter van de Börsenverein des Deutschen Buchhandels, die de Buchmesse met een gong officieel opende.
