© Moritz Richter / wir-haben-es-satt.de
Protest tijdens opening Grüne Woche
In Berlijn hebben zaterdag duizenden mensen gedemonstreerd voor een andere landbouw- en voedselpolitiek. De betoging vond plaats tijdens de opening van de Grüne Woche, de internationale landbouw- en voedingsbeurs in de Duitse hoofdstad. Volgens de organisatie namen circa 8.000 mensen deel; de politie sprak van ongeveer 2.800 deelnemers.
De demonstratie begon bij de Brandenburger Tor en trok vervolgens door het regeringskwartier. Boeren, consumenten en maatschappelijke organisaties vroegen gezamenlijk aandacht voor eerlijke voedselprijzen, betere bescherming van dieren en een landbouw die minder belastend is voor klimaat en milieu.
‘Beurs laat een geïdealiseerd beeld zien’
Een van de deelnemers was de Berlijnse groenteteler Theresa Lehr, die aan de rand van de stad een kleinschalig landbouwbedrijf runt. In de Berliner Morgenpost zegt zij dat de Grüne Woche vooral een geïdealiseerd beeld van de sector laat zien. Volgens haar staat dat beeld ver af van de dagelijkse realiteit van veel boeren.
Lehr wijst erop dat landbouwbedrijven in Duitsland steeds groter worden, terwijl jonge boeren met weinig grond nauwelijks kansen krijgen om een eigen bedrijf op te bouwen. Zij pleit voor een landbouwmodel dat sterker is gericht op regionale voedselvoorziening en minder afhankelijk is van de wereldmarkt.
Oproep aan de federale regering
Volgens een persbericht van het actienetwerk Wir haben es satt! demonstreerden ongeveer zestig organisaties gezamenlijk voor een landbouwbeleid dat het algemeen belang centraal stelt. Het netwerk roept de federale regering op tot een fundamentele koerswijziging.
Woordvoerder Jan Greve spreekt in het persbericht van “een landbouwbeleid van gisteren”. Hij bekritiseert onder meer het schrappen van stimuleringsmaatregelen voor betere dierenwelzijnsnormen en het uitstellen van een verplichte, duidelijke etikettering van dierhouderij. Volgens Greve ondermijnt het huidige beleid het vertrouwen van boeren en consumenten en brengt het de toekomst van de sector in gevaar.
Kritiek op handelsverdragen en EU-beleid
Ook het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen in Zuid-Amerika kwam tijdens de demonstratie ter sprake. Volgens Wir haben es satt! vergroot dit akkoord de prijsdruk op boeren, zowel in Europa als in Zuid-Amerika, en draagt het bij aan ontbossing en milieuschade.
Ook het Europese Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) ligt onder vuur. Het netwerk vindt dat subsidies te weinig bijdragen aan duurzaamheid en eerlijke inkomens voor boeren. Klimaatverandering, het verdwijnen van boerderijen en verlies aan biodiversiteit kunnen volgens de organisatoren alleen worden tegengegaan met strengere milieunormen en een eerlijkere verdeling van steun.
Kan Berlijn zichzelf voeden?
De discussie raakt ook aan de vraag in hoeverre grote steden zichzelf van voedsel kunnen voorzien. Onderzoek van het Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung, een toonaangevend Duits onderzoeksinstituut voor klimaat- en milieuvraagstukken, laat zien dat Berlijn theoretisch tot 80 procent van zijn groentebehoefte lokaal zou kunnen produceren. Dat zou kunnen door ook ongebruikte stedelijke ruimtes te benutten, zoals daken, volkstuinen en braakliggende terreinen.
Daarvoor zijn wel aanzienlijke investeringen nodig, evenals extra personeel en voldoende water. Toch zien voorstanders hierin een kans om voedselketens te verkorten en boeren een stabieler inkomen te bieden.
Brede maatschappelijke steun
De demonstratie vond plaats in het Internationale Jaar van de Vrouw in de Landbouw. Volgens het persbericht van Wir haben es satt! spraken tijdens de afsluitende bijeenkomst uitsluitend FLINTA*-personen, een verzamelterm voor vrouwen en genderdiverse groepen. Vertegenwoordigers van milieu-, dierenrechten- en hulporganisaties benadrukten dat landbouwbeleid directe gevolgen heeft voor sociale rechtvaardigheid, zowel in Duitsland als daarbuiten.
De centrale boodschap van de betoging was volgens de organisatoren helder: zonder ingrijpende hervormingen blijft de landbouw gevangen in een systeem dat boeren onder druk zet en mens, dier en milieu schaadt.
