Duitsland wil vaart maken met digitale documenten
De Duitse regering wil de bureaucratie terugdringen en het dagelijks leven van burgers eenvoudiger maken. Een van de concrete stappen is de invoering van het digitale rijbewijs. Dat moet al eind dit jaar beschikbaar zijn in Duitsland, en daarmee jaren vóór de geplande EU-brede invoering in 2030.
Het digitale rijbewijs is onderdeel van een bredere digitaliseringsslag binnen de overheid. Eerdere pogingen liepen nog spaak door technische problemen, maar dit keer moet het systeem robuuster zijn opgezet.
Hoe werkt het digitale rijbewijs?
De sleutel tot het digitale rijbewijs is de i-Kfz-app van het Kraftfahrtbundesamt (de Duitse voertuigregistratieautoriteit). Via deze app kunnen automobilisten nu al hun digitale kentekenbewijs tonen bij controles. Daar komt het rijbewijs binnenkort bij.
Volgens de regering moet dit:
-
verkeerscontroles eenvoudiger maken
-
de administratie moderniseren
-
bijdragen aan minder papierwerk
Het fysieke rijbewijs blijft voorlopig bestaan, maar wie dat wil, kan straks ook uitsluitend met zijn smartphone op pad.
Minder papier, minder gedoe
Volgens mobiliteitsexpert Richard Goebelt van het TÜV-Verband (keuringsorganisatie voor voertuigen en techniek) kan het digitale rijbewijs vooral tijd en frustratie besparen. Hij wijst op het huidige proces rond rijexamens: eerst een papieren voorlopige rijbevoegdheid, daarna weken wachten op de definitieve pas.
Met een digitale oplossing kan een rijbewijs sneller worden uitgegeven én aangepast. Denk aan situaties waarin iemand na het behalen van het rijbewijs zijn naam wijzigt. Dat kan nu tot extra vertraging en kosten leiden.
Politie ziet kansen én risico’s
Ook de Deutsche Polizeigewerkschaft (DPolG), de Duitse politievakbond, staat in principe positief tegenover het digitale rijbewijs. Volgens de politie kan een goed beveiligde digitale versie zelfs moeilijker te vervalsen zijn dan het huidige plastic pasje.
Tegelijkertijd wijst de vakbond op praktische en juridische problemen:
-
zonder stabiele mobiele dekking zijn controles lastig
-
de politie kan een digitaal rijbewijs nu niet tijdelijk innemen
Daarom pleit de politievakbond voor beperkte schrijfrechten voor agenten in het Fahreignungsregister (register voor rijgeschiktheid) en het Europese rijbewijsnetwerk RESPER. Zo zou een digitale blokkade mogelijk worden bij ernstige overtredingen, bijvoorbeeld rijden onder invloed.
Digitaal én fysiek naast elkaar
Automobilistenorganisatie ADAC is voorstander van het digitale rijbewijs, maar benadrukt dat het kaartmodel behouden moet blijven. Niet iedereen kan of wil een digitale versie gebruiken. Die keuzevrijheid is volgens de ADAC cruciaal voor draagvlak.
De politie ziet dat anders en zou op termijn liever volledig overstappen op digitaal, omdat het naast elkaar bestaan van twee systemen extra werk oplevert. Toch is zo’n overstap voorlopig niet haalbaar.
Wie naar het buitenland reist, heeft nog steeds een fysiek rijbewijs nodig. Bovendien worden digitale rijbewijzen pas vanaf 2030 in alle EU-landen erkend.
Niet elk toestel is geschikt
Ook technisch zijn er beperkingen. De i-Kfz-app werkt:
-
op iPhones met minimaal iOS 17
-
op Android-toestellen met versie 12 of hoger
Oudere smartphones en bepaalde merken, zoals Huawei en sommige Motorola-modellen, vallen buiten de boot.
Wat betekent dit voor privacy?
De Bundesbeauftragte für Datenschutz und Informationsfreiheit (de Duitse privacytoezichthouder) ziet geen principiële bezwaren, mits de techniek goed is ingericht. Het tonen van rijbewijsgegevens op een smartphone kan veilig, zolang misbruik en ongewenste datadeling worden voorkomen.
Belangrijk is dat het digitale rijbewijs niet mag leiden tot profilering. Overheidsinstanties mogen bijvoorbeeld niet automatisch worden geïnformeerd wanneer iemand zijn rijbewijs toont bij een politiecontrole of autoverhuurbedrijf.
Gebruikers zelf spelen ook een rol. Moderne smartphones bieden extra beveiligingsopties, zoals biometrische toegang en versleutelde opslag. Het Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI), de Duitse overheidsdienst voor digitale veiligheid, geeft praktische adviezen over hoe gebruikers hun smartphone en gevoelige gegevens beter kunnen beschermen.
