Karneval der Kulturen viert jubileum onder financiële druk
Berlijn staat tijdens het pinksterweekend opnieuw in het teken van de Karneval der Kulturen, een van de bekendste en kleurrijkste straatfestivals van Duitsland. Het evenement viert dit jaar zijn 30-jarig jubileum, maar de organisatie maakt zich tegelijkertijd zorgen over de financiering van het feest. Voor het eerst worden bezoekers actief om donaties gevraagd.
Van vrijdag tot en met maandag verandert vooral de wijk Kreuzberg opnieuw in een groot internationaal festivalterrein. Hoogtepunt blijft de grote parade op zondag, die opnieuw door Friedrichshain trekt en niet door Kreuzberg zelf. Dat heeft te maken met langdurige werkzaamheden aan de Gneisenaustraße.
Parade opnieuw door Friedrichshain
De optocht begint zondagmiddag bij station Frankfurter Allee en loopt vervolgens over de Karl-Marx-Allee richting Alexanderplatz. In totaal doen dit jaar 67 groepen mee, goed voor meer dan 4.000 deelnemers. Negen groepen zijn er voor het eerst bij. Veel deelnemers verschijnen met grote praalwagens, uitgebreide kostuums, muziek en dansacts.
Volgens de organisatie rijdt inmiddels ongeveer twee derde van de groepen zonder verbrandingsmotoren mee. Voor de coronapandemie was dat nog precies andersom. Daarmee probeert het festival ook duurzamer te worden.
Opvallend is dat bezoekers dit jaar de brede middenstrook van de Karl-Marx-Allee niet mogen betreden. Volgens de organisatie gaat het om een waardevol biotoop met honderden insecten- en plantensoorten die beschermd moeten worden. Vrijwilligers en informatieborden moeten bezoekers op afstand houden.
Ontstaan als reactie op racisme
De Karneval der Kulturen ontstond in 1996 in de Berlijnse wijken Kreuzberg en Neukölln. Het festival was destijds bedoeld als reactie op racisme en gewelddadige aanvallen op migranten in Duitsland in de jaren negentig. Het evenement moest een positief signaal afgeven voor diversiteit en vreedzaam samenleven in de Duitse hoofdstad.
Die achtergrond speelt nog altijd een belangrijke rol. Berlijn profileert zich internationaal graag als multiculturele stad, en de Karneval der Kulturen geldt inmiddels als een belangrijk symbool daarvan. Vooral voor Nederlandse bezoekers is het evenement aantrekkelijk vanwege de open sfeer, de muziekoptredens en het internationale eten op straat.
Geldproblemen ondanks miljoenensteun
Ondanks de populariteit kampt het festival met financiële problemen. Berlijn ondersteunt het evenement dit jaar met bijna 1,5 miljoen euro, ongeveer evenveel als voorgaande jaren. Toch zijn de kosten fors gestegen door hogere lonen en strengere veiligheidsvoorschriften. Volgens medeorganisator Anna-Maria Seifert gaat ongeveer 85 procent van de begroting inmiddels op aan infrastructuur.
De organisatie sprak eerder van een tekort van ongeveer 250.000 euro, maar dat is inmiddels teruggebracht naar 85.000 euro dankzij bezuinigingen en nieuwe sponsors. Het resterende bedrag moet nu via donaties worden opgehaald. Vrijwilligers lopen daarom dit jaar voor het eerst met collectebussen rond en er wordt extra merchandise verkocht.
Extra aandacht voor veiligheid en toiletten
Net als bij veel grote evenementen in Duitsland is veiligheid een belangrijk thema geworden. Langs de route komen mobiele politiebureaus en EHBO-posten van de Johanniter-Unfallhilfe (een grote Duitse hulporganisatie). Daarnaast worden wegen afgezet met zware blokkades om bezoekers te beschermen tegen mogelijke aanslagen met voertuigen. Vorig jaar waren ongeveer 1.500 politieagenten ingezet.
Ook praktische problemen van eerdere edities worden aangepakt. Zo komt er dit jaar twee keer zoveel toiletcapaciteit als vorig jaar. In 2025 was er veel kritiek op wildplassen tijdens de parade.
Bezoekers mogen bovendien geen alcohol, glasflessen, grote rugzakken, drones, vuurwerk of elektrische steps meenemen naar het evenement. De organisatie wijst erop dat overtredingen streng worden gecontroleerd.
Straatfestival trekt honderdduizenden bezoekers
Het internationale straatfestival rond de Blücherplatz begon vrijdagavond en duurt tot maandag. Op het programma staan concerten, dans, theater, workshops en debatten. De toegang blijft gratis.
De Karneval der Kulturen behoort al jaren tot de grootste publieksevenementen van Berlijn en trekt traditioneel honderdduizenden bezoekers uit binnen- en buitenland. Daarmee blijft het festival, ondanks alle financiële zorgen, een van de belangrijkste visitekaartjes van het multiculturele Berlijn.
Wie benieuwd is naar de sfeer van het Karneval der Kulturen in Kreuzberg kan ook deze fotoreportage uit 2014 bekijken.
