Dakloosheid in Berlijn neemt toe: plan voor één centrale hulpplek

Geïmproviseerde slaapplaatsen van dakloze mensen onder een brug in Berlijn.

Meer daklozen in Berlijn: burgemeester wil centraal ‘Huis van Hulp’

De dakloosheid in Berlijn neemt toe. Naar schatting leven ongeveer 6000 mensen op straat, een aantal dat volgens hulporganisaties blijft groeien. De regerend burgemeester van Berlijn, Kai Wegner (CDU), wil daarom een nieuwe aanpak: een centraal ‘Huis van Hulp’ waar dakloze mensen ondersteuning, zorg en onderdak kunnen vinden.

Een bekende plek voor buurtbewoners: onder een brug langs het spoor, op de grens van Schöneberg en Friedenau.
Video: © Duitsland Vandaag – Allard van Gent

In gesprek met twee Berlijnse districten

Wegner laat weten dat de stad momenteel met twee Berlijnse districten in gesprek is over mogelijke locaties. Het doel is om één centrale plek te creëren waar dakloze mensen terechtkunnen voor advies, begeleiding en praktische hulp. Volgens de burgemeester ontbreekt zo’n centrale voorziening nu nog in de stad.

Het ‘Huis van Hulp’ moet volgens Wegner meer zijn dan alleen een opvang. Het zou ook ruimte moeten bieden voor gesprekken met hulpverleners, medische zorg en – waar nodig – tijdelijke overnachting.

Complexe problematiek vraagt brede aanpak

Volgens Wegner is dakloosheid in Berlijn een complex sociaal probleem. Veel mensen op straat kampen met verslavingsproblemen of psychische aandoeningen. Daarnaast speelt armoedemigratie uit Oost-Europa een rol. “Dakloosheid kent meerdere oorzaken en vraagt dus om veelzijdige oplossingen,” aldus de burgemeester.

Een belangrijk uitgangspunt is het bieden van perspectief. Het uiteindelijke doel is om mensen weer te laten terugkeren naar een leven buiten de straat, stap voor stap.

Housing First als aanvullend instrument

Een van die mogelijke oplossingen is het project Housing First. Bij deze aanpak krijgen dakloze mensen zonder strenge voorwaarden direct een vaste woning toegewezen. Volgens Wegner is dit vooral geschikt voor mensen die nog relatief kort dakloos zijn.

Tegelijkertijd benadrukt hij dat een eigen woning vaak niet de eerste, maar de tweede stap is. Voor veel mensen is intensieve begeleiding eerst noodzakelijk, bijvoorbeeld via een centrale hulpvoorziening.

Lastige zoektocht naar geschikte locaties

De gesprekken over mogelijke locaties voor het ‘Huis van Hulp’ verlopen volgens Wegner moeizaam. Concrete details wil hij nog niet delen. Wel is duidelijk dat het vinden van draagvlak in de wijken een uitdaging vormt.

De komst van een centrale voorziening betekent overigens niet dat er minder straatwerk nodig is. Wegner benadrukt dat opzoekende sociale hulpverlening – waarbij sociaal werkers mensen op straat actief benaderen – onmisbaar blijft.

Huidige hulp versnipperd over de stad

Berlijn kent al een breed netwerk van hulpinitiatieven, opgezet door welzijnsorganisaties, kerken, lokale initiatieven en de stadsdelen. Het gaat onder meer om soepkeukens, dagopvang, douches en rustruimtes. Toch zijn deze voorzieningen verspreid over de stad en niet centraal georganiseerd.

Vooral in de winter is de druk groot. Tijdens de zogeheten Kältehilfe (winteropvang) zijn er tussen december en maart ruim 1100 noodovernachtingsplekken beschikbaar. Aan het einde van het seizoen, in april, blijven er nog iets meer dan duizend plekken over. Een centrale plek waar hulp, zorg en opvang samenkomen, bestaat echter nog niet.

Berliner Morgenpost, Obdachlosigkeit in Berlin nimmt zu – Kai Wegner regt neue Idee an
https://www.morgenpost.de/berlin/article410698156/obdachlosigkeit-in-berlin-nimmt-zu-kai-wegner-regt-neue-idee-an.html