De Duitse rechter heeft in een baanbrekend arrest bepaald dat werknemers in deeltijd niet langer slechter mogen worden behandeld dan voltijdwerknemers bij de betaling van overuren. Het Bundesarbeitsgericht (BAG) in Erfurt verklaarde dergelijke ongelijke behandeling in strijd met het discriminatieverbod.
Overuren pas bij voltijdnorm
In veel Duitse cao’s geldt dat overwerktoeslagen pas worden betaald als een deeltijdwerknemer net zoveel uren heeft gewerkt als een voltijdcollega. Deze praktijk is nu door het BAG ongeldig verklaard, tenzij er objectieve redenen zijn om het onderscheid te rechtvaardigen. “Een uitzondering is alleen mogelijk als de ongelijke behandeling op duidelijke zakelijke gronden berust,” aldus het gerecht.
Casus: een verpleegkundige
De zaak werd aangespannen door een verpleegkundige die in deeltijd werkt bij een organisatie voor dialysezorg. Zij had in een periode bijna 130 overuren opgebouwd, maar kreeg hiervoor geen toeslag omdat zij slechts 40 procent van een voltijdsaanstelling werkte. Volgens de cao van haar werkgever werd de overurentoeslag van 30 procent alleen betaald als het totaal aantal gewerkte uren hoger was dan dat van een voltijdwerknemer.
De rechter gaf de verpleegkundige gelijk en bepaalde dat deze regeling discriminerend is. De vrouw krijgt nu de tijd- en loontegoeden waarop ze recht heeft.
Discriminatie van vrouwen
Het vonnis heeft mogelijk brede gevolgen, vooral omdat een groot deel van de 12 miljoen deeltijdwerknemers in Duitsland vrouwen betreft. Volgens het Duitse statistiekbureau is het percentage vrouwen in deeltijd aanzienlijk hoger dan dat van mannen. De rechter wees erop dat dergelijke regelingen een “indirecte benadeling op basis van geslacht” kunnen betekenen.
De uitspraak kan leiden tot herziening van talloze cao’s, waarin soortgelijke bepalingen zijn opgenomen. Arbeidsrechtadvocaten wijzen erop dat dit vonnis de weg opent voor andere werknemers om vergelijkbare claims in te dienen.
Nederland
De uitspraak kan ook interessant zijn voor Nederland, waar deeltijdwerk eveneens veel voorkomt, vooral onder vrouwen. Hoewel het Nederlandse arbeidsrecht anders is geregeld, roept dit vonnis vragen op over gelijke behandeling van deeltijdwerknemers in vergelijkbare situaties.
Het BAG-vonnis benadrukt de noodzaak om discriminatie tussen voltijd- en deeltijdwerknemers te voorkomen en kan een voorbeeldfunctie hebben voor andere Europese landen.