Vijf maanden voor de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt heeft de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) haar ambities nog eens onderstreept. Tijdens een partijcongres in Maagdenburg werkt de partij aan een uitgebreid verkiezingsprogramma – met als doel: een eerste AfD-regering op deelstaatniveau. Tegelijkertijd gingen honderden demonstranten de straat op om te protesteren tegen het partijcongres.
Ambitie: alleen regeren met 45 procent
Lijsttrekker Ulrich Siegmund sprak tijdens het congres duidelijke taal. De AfD wil niet deelnemen aan een coalitie, maar zelfstandig regeren. Daarvoor mikt de partij op “45 procent plus X” van de stemmen.
In recente peilingen staat de AfD in Saksen-Anhalt rond de 40 procent – ruim vóór de huidige regeringspartij Christlich Demokratische Union (CDU). Sinds 2021 wordt de deelstaat bestuurd door een coalitie van CDU, Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) en Freie Demokratische Partei (FDP).
Een bijzonder aspect van het Duitse kiesstelsel is de zogenoemde vijfprocentsdrempel: partijen die minder dan 5 procent halen, komen niet in het deelstaatparlement (Landtag). Als kleinere partijen als Groenen, FDP of het nieuwe Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) daaronder blijven, kan de AfD mogelijk al met minder dan 50 procent van de stemmen een meerderheid van de zetels behalen.
Programma: scherp op migratie en onderwijs
Op het partijcongres buigen circa 250 afgevaardigden zich over een verkiezingsprogramma van ruim 150 pagina’s. Daarin staan verschillende voorstellen die aansluiten bij het profiel van de partij. Zo wil de AfD:
- een zogenoemd “baby-welkomstgeld” invoeren, gekoppeld aan de Duitse nationaliteit van ten minste één ouder;
- de leerplicht vervangen door een “onderwijsplicht”;
- stoppen met inclusief onderwijs voor kinderen met een beperking, dat door de partij als mislukt experiment wordt bestempeld;
- minder inzetten op buitenlandse arbeidskrachten en juist een terugkeerprogramma opzetten voor Duitse vakmensen;
- een speciale eenheid oprichten om uitzettingen te versnellen;
- staatsfinanciering voor kerken beëindigen;
- de Landeszentrale für politische Bildung (een overheidsinstelling voor politieke educatie) afschaffen.
Protesten en veiligheidscontext
Het partijcongres in Maagdenburg ging gepaard met protesten. Volgens de politie verzamelden zich in de ochtend enkele honderden demonstranten bij de congreslocatie. Later op de dag stonden nog meer acties gepland. De AfD in Saksen-Anhalt wordt door de Verfassungsschutz aangemerkt als “bewezen extreemrechts”. Dat betekent dat de partij in deze deelstaat intensief wordt geobserveerd door de veiligheidsdiensten.
Breder politiek spanningsveld
De inzet van de verkiezingen in Saksen-Anhalt reikt verder dan alleen de deelstaat. Als de AfD er daadwerkelijk in slaagt om een regering te vormen, zou dat een primeur zijn in Duitsland. Tot nu toe sluiten andere partijen samenwerking met de AfD uit – de zogeheten “brandmauer” (politieke cordon sanitaire). Siegmund noemde deze strategie tijdens het congres een “kinderlijke uitvinding”. De verkiezingen staan gepland voor 6 september en worden gezien als een belangrijke graadmeter voor de politieke verhoudingen in Oost-Duitsland.
👉 Duitse politieke partijen uitgelegd
👉 Hoe werken verkiezingen in Duitsland?
Wil jij de volgende brief ook in je mailbox?
Ontvang elke maand een persoonlijke Berlijnse Brief — gratis en exclusief in je inbox.
Let op: Heb je geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer dan even je spambox – het kan zijn dat onze mail daar per ongeluk is beland.
