Met een feestelijke gala-avond is in Berlijn de 76e editie van het internationale filmfestival Berlinale van start gegaan. Het festival onderstreept opnieuw zijn wereldwijde betekenis – én zijn rol als cultureel visitekaartje van Duitsland. Voor Nederlandse filmliefhebbers, distributeurs en makers is de Berlinale traditioneel een belangrijke graadmeter voor wat het komende filmjaar gaat brengen. Duitsland Vandaag heeft de vijf Nederlandstalige films aan het filmfestival hier op een rijtje gezet.
Een emotioneel hoogtepunt was de uitreiking van de Gouden Erebeer aan actrice Michelle Yeoh. Tegelijkertijd maakt ook het Duitse filmhuis indruk met drie uitgesproken regiestemmen in de competitie.
Michelle Yeoh krijgt Gouden Erebeer
De Gouden Erebeer voor haar gehele oeuvre ging dit jaar naar de Amerikaans-Maleisische actrice Michelle Yeoh. Zij brak al in de jaren negentig internationaal door met actiefilms en won in 2023 een Oscar voor haar hoofdrol in Everything Everywhere All at Once.
Tijdens de openingsgala in het Berlinale-Palast sprak Yeoh zichtbaar geëmotioneerd over haar band met Berlijn. Als jonge actrice voelde ze zich hier naar eigen zeggen welkom in een industrie die niet altijd vanzelfsprekend openstond voor internationale vrouwen in actie- en genreproducties.
Met de onderscheiding positioneert de Berlinale zich nadrukkelijk als festival dat diversiteit en internationale carrières viert. Dat past in de traditie van het festival, dat al sinds de Koude Oorlog een culturele brugfunctie vervult tussen continenten.
Wim Wenders als juryvoorzitter
De internationale jury staat dit jaar onder leiding van de Duitse regisseur Wim Wenders, bekend van klassiekers als Der Himmel über Berlin en Paris, Texas. Wenders, inmiddels 80 jaar, geldt als een icoon van de Duitse auteurscinema.
Dat juist hij de jury voorzit, is symbolisch: de Berlinale wil haar wortels in de Europese arthousefilm benadrukken, maar tegelijk openstaan voor nieuwe internationale stemmen. Wenders zelf benadrukte tijdens de opening het belang van menselijkheid in film – een subtiele boodschap in een tijd waarin kunst steeds vaker onder druk staat door politieke spanningen en commerciële belangen.
Duitse films met duidelijke signatuur
In de hoofdcompetitie dingen 22 films mee naar de Gouden en Zilveren Beren. Ook de Duitse cinema maakt indruk met drie uitgesproken regiestemmen in de competitie:
-
Ilker Çatak presenteert Gelbe Briefe, een drama over een kunstenaarskoppel dat zich verzet tegen staatsdruk in Turkije.
-
Eva Trobisch toont met Etwas ganz Besonderes een familieportret.
-
Angela Schanelec is geselecteerd met het drama Meine Frau weint.
Daarnaast zijn er tal van Duitse coproducties in het programma. In totaal draaien 51 Duitse producties en 75 coproducties op het festival.
Dat onderstreept hoe belangrijk film is voor Duitsland als culturele industrie. Anders dan Nederland investeert Duitsland structureel in film via deelstaten, federale fondsen en internationale coproducties. De Berlinale fungeert daarbij als etalage.
Wereldfestival in geopolitieke tijden
Met 276 films uit meer dan 140 landen bevestigt de Berlinale haar positie naast Cannes en Venetië als een van de invloedrijkste filmfestivals ter wereld.
Opvallend is de opening met de wereldpremière van No Good Men van de Afghaanse regisseur Shahrbanoo Sadat. Daarmee kiest het festival nadrukkelijk voor een politieke en internationale toon. Dat past in een bredere trend: de Berlinale profileert zich sterker als podium voor maatschappelijk en politiek geëngageerde cinema.
Voor Nederland is dat relevant. Ook het International Film Festival Rotterdam (IFFR) zoekt nadrukkelijk die combinatie van artistieke vrijheid en maatschappelijke reflectie. De Berlinale laat zien hoe een festival tegelijkertijd cultureel prestige, internationale politiek en economische belangen kan verbinden.
Waarom dit relevant is voor Nederlandse lezers
De Berlinale is voor Nederlandse distributeurs, producenten en festivals een belangrijke ontmoetingsplek. Films die hier prijzen winnen, vinden vaak sneller hun weg naar Nederlandse bioscopen en arthousezalen.
Daarnaast toont de Duitse aanpak hoe sterk cultuurpolitiek verweven is met internationale uitstraling. Duitsland gebruikt film nadrukkelijk als cultureel visitekaartje en als middel om internationaal invloed uit te oefenen. In tijden van geopolitieke spanningen en culturele discussies over diversiteit en representatie, is dat een bewuste keuze.
De komende tien dagen zullen uitwijzen welke films dit jaar de toon zetten. Op 22 februari worden de prijzen uitgereikt.
