De discussie over de toekomst van de Duitse Wehrdienst (militaire dienstplicht en vrijwillige dienst) zorgt voor een opvallende trend: steeds meer mensen zoeken advies over het weigeren van militaire dienst. Zowel vredesorganisaties als kerkelijke initiatieven melden een sterke toename van aanvragen en informatieverzoeken.
Volgens de Deutsche Friedensgesellschaft – Vereinigte KriegsdienstgegnerInnen (DFGVK, een organisatie die zich inzet voor dienstweigeraars) steeg het aantal websitebezoeken in korte tijd van 24.000 in mei naar bijna 55.000. Ook de Evangelische Arbeitsgemeinschaft für Kriegsdienstverweigerung und Frieden (EAK) noteerde vorig jaar al een stijging van 30 procent in adviesvragen.
Meer aanvragen voor dienstweigering
Het Bundesamt für Familie und zivilgesellschaftliche Aufgaben (het federale bureau dat aanvragen behandelt) registreerde dit jaar tot eind juni al 1.363 officiële aanvragen voor gewetensbezwaren. Ter vergelijking: in 2023 waren dat er 1.079 en in 2022 slechts 951.
De DFGVK raadt jongeren sinds kort expliciet aan een verzoek tot dienstweigering in te dienen. Reden hiervoor is het nieuwe Wehrdienstgesetz: vanaf 2027 worden jongeren vanaf geboortejaar 2008 verplicht om een vragenlijst in te vullen en zich eventueel te laten keuren.
Politieke spanningen
Hoewel het kabinet onlangs besloot de Wehrdienst voorlopig vrijwillig te houden en aantrekkelijker te maken, bevat de wet een mechanisme dat een snelle herinvoering van de dienstplicht mogelijk maakt als er onvoldoende aanmeldingen zijn.
Wehrbeauftragte Henning Otte (CDU, parlementair toezichthouder op de Bundeswehr) gaat zelfs verder: hij pleit voor een verplicht dienstjaar voor alle jongeren – niet alleen militair, maar ook in de zorg, bij brandweer en politie of in sport en cultuur.
De Grüne Jugend (de jongerenorganisatie van de Groenen) waarschuwt juist voor een “dienstplicht door de achterdeur”. Hun woordvoerder Jakob Blasel stelt dat de wet jongeren eenzijdig belast, terwijl zij juist bereid zijn zich vrijwillig in te zetten voor klimaatbescherming, rampenbestrijding en sociale projecten.
Conclusie
De discussie over dienstplicht en dienstweigering raakt een gevoelige snaar in Duitsland. Terwijl de overheid inzet op een versterking van de Bundeswehr, groeit bij jongeren de vrees voor nieuwe verplichtingen en minder keuzevrijheid.