Noordrijn-Westfalen zet vol in op Olympische Spelen: burgers beslissen in april 2026

Impressie van het geplande tijdelijke atletiekstadion voor de Olympische Spelen in de regio KölnRheinRuhr
Impressie van het tijdelijke atletiekstadion voor de Olympische Spelen in KölnRheinRuhr. © KölnRheinRuhr / planquadrat

De deelstaat Noordrijn-Westfalen heeft officieel de campagne gelanceerd voor een Olympische en Paralympische kandidatuur onder de naam ‘KölnRheinRuhr’. Op 19 april 2026 kunnen inwoners van zeventien steden zich in zogeheten Ratsbürgerentscheide uitspreken over de vraag of de regio zich kandidaat moet stellen voor de Zomerspelen van 2036, 2040 of 2044. Volgens de deelstaatregering is het de meest omvangrijke burgerraadpleging ooit rond een Olympische kandidatuur.

Campagne gericht op draagvlak

De campagne ging op 19 januari van start, precies drie maanden voor de stemmingen. Doel is om inwoners te informeren én te overtuigen van de voordelen van Olympische en Paralympische Spelen in de Rijn-Ruhrregio. Daarbij trekken de deelstaatregering, zeventien gemeenten, sportbonden en atleten gezamenlijk op.

Volgens de Staatskanzlei van Noordrijn-Westfalen (het kantoor van de deelstaatregering) kunnen circa vier miljoen stemgerechtigden deelnemen aan de besluiten. Geen andere regio die zich kandidaat stelt, betrekt zoveel mensen bij de besluitvorming.

‘KölnRheinRuhr’ als gezamenlijke identiteit

De kandidatuur treedt naar buiten onder de naam ‘KölnRheinRuhr’, waarbij Keulen is aangewezen als ‘leading city’. Dat betekent dat de stad een coördinerende rol speelt binnen een netwerk van zeventien betrokken gemeenten, waaronder Düsseldorf, Essen, Dortmund, Duisburg en Aachen. Het uitgangspunt: geen centrale olympische stad, maar een regionaal concept waarin bestaande infrastructuur maximaal wordt benut.

Volgens minister-president Hendrik Wüst moeten de Spelen “naar de mensen toe komen” en niet andersom. In zijn presentatie benadrukte hij dat sport kan bijdragen aan maatschappelijke samenhang en een positief toekomstbeeld.

Duurzaamheid en compactheid als kernargument

De deelstaat presenteert haar plan nadrukkelijk als duurzaam. Alle sportlocaties zouden bestaan uit bestaande accommodaties of tijdelijke bouwwerken. Daarmee wil Noordrijn-Westfalen voorkomen dat er na afloop ongebruikte stadions overblijven, de zogeheten ‘witte olifanten’.

Volgens de plannen kunnen ongeveer 95 procent van de atleten worden ondergebracht in één Olympisch en Paralympisch dorp. Ook wordt ingezet op korte afstanden tussen wedstrijden en accommodaties. De organisatie spreekt van het meest compacte Olympische concept dat Duitsland ooit heeft voorgesteld.

Daarnaast wordt gerekend op ongeveer 14 miljoen beschikbare tickets, een recordaantal. Door de hoge capaciteit zouden de kaartprijzen relatief laag kunnen blijven en voor een breed publiek toegankelijk zijn.

Bekende gezichten als boegbeeld

Een prominent team van sporters en publieke figuren ondersteunt de kandidatuur. Tot de boegbeelden behoren onder anderen para-atleet Markus Rehm, voormalig olympisch kampioene schermen Britta Heidemann, dressuurlegende Isabell Werth en voetbalwereldkampioen Christoph Kramer. Ook oud-minister-president en voormalig federaal minister van Financiën Peer Steinbrück maakt deel uit van het ondersteuningsteam.

Volgens de deelstaatregering moeten zij met hun ervaring en geloofwaardigheid bijdragen aan het publieke debat en de besluitvorming in de betrokken steden.

Hoe werken de Ratsbürgerentscheide?

De stemmingen op 19 april 2026 vinden plaats via Ratsbürgerentscheide, lokale referenda waarbij de gemeenteraad een concrete vraag voorlegt aan de inwoners, met een bindende uitslag. Stemgerechtigd zijn EU-burgers vanaf 16 jaar die minimaal drie maanden in een van de deelnemende gemeenten wonen. De stemming verloopt uitsluitend per brief.

Voor een geldige uitslag geldt een opkomstdrempel. In grote steden moet minimaal tien procent van de stemgerechtigden deelnemen; in kleinere gemeenten ligt dat percentage hoger. Wordt het quorum gehaald, dan is de uitslag bindend voor de gemeente.

Nationale concurrentie blijft groot

Zelfs bij een positief resultaat in Noordrijn-Westfalen is plaatsing niet vanzelfsprekend. Ook München, Berlijn en Hamburg overwegen een kandidatuur. De uiteindelijke keuze welke regio Duitsland internationaal vertegenwoordigt, wordt op 26 september 2026 gemaakt door de Deutscher Olympischer Sportbund tijdens een buitengewone ledenvergadering.