In zijn eerste regeringsverklaring kiest Friedrich Merz voor scherpe lijnen: een sterke Bundeswehr, een koerswijziging in het migratiebeleid en een duidelijke boodschap aan Moskou. Maar er is ook lof voor zijn voorganger.
In de Bondsdag heeft de nieuwe Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) zijn eerste regeringsverklaring afgelegd – een rede die zowel binnenlands als buitenlands beleid nadrukkelijk op scherp zet. Zijn belangrijkste belofte: Duitsland zal de conventioneel sterkste krijgsmacht van Europa krijgen. “We willen ons kunnen verdedigen, zodat we ons niet hoeven te verdedigen,” aldus Merz. “Sterkte schrikt af, zwakte nodigt uit tot agressie.”
Nieuwe koers voor de Bundeswehr
De CDU-leider kondigde aan dat zijn regering alle noodzakelijke financiële middelen beschikbaar stelt om de Bundeswehr te versterken. Onderdeel daarvan is een hervorming van de militaire dienst: er komt een nieuwe, aantrekkelijke vorm van vrijwillige dienstplicht om het personeelstekort op te vangen.
Merz benadrukte dat het hierbij niet gaat om het voeren van oorlog, maar om geloofwaardige afschrikking. Duitsland blijft volgens hem geen oorlogspartij in Oekraïne en zal dat ook niet worden. Wel is het land “geen neutrale toeschouwer”, maar “tussen de fronten”, zei hij.
De bondskanselier beloofde de Oekraïense president Zelensky bij zijn bezoek aan Kyiv “krachtige” steun. “Wie denkt dat Rusland genoegen neemt met de annexatie van delen van Oekraïne, vergist zich.” De afloop van de oorlog is volgens Merz bepalend voor de toekomst van recht en vrede in Europa.
Buitenland: solidariteit met Israël, samenwerking met VS
Merz stelde dat de veiligheid van Israël een fundamenteel uitgangspunt van het Duitse beleid vormt – de zogeheten ‘Staatsraison’. Zijn regering zal zich inzetten voor een wapenstilstand in de regio, de vrijlating van alle gijzelaars en een duurzaam vredesproces in het Midden-Oosten. Duitsland blijft volgens Merz afhankelijk van nauwe samenwerking met Europese partners en de Verenigde Staten.
Migratie: streng maar selectief
In het binnenland wil Merz stevig ingrijpen in het migratiebeleid. De CDU-leider stelt dat ongecontroleerde migratie de samenleving in de afgelopen jaren heeft overbelast. Zijn regering kiest voor “meer beperking, meer terugwijzingen, meer sturing, meer terugkeer.” Dit gebeurt volgens Merz in lijn met Europese regelgeving, maar leidde tijdens zijn toespraak wel tot luid protest in de zaal: “U schendt het recht aan de grenzen,” riep een parlementslid.
Toch maakt Merz ook duidelijk dat Duitsland een immigratieland blijft: “Dat was zo, dat is zo, en dat blijft ook zo.” Hij onderstreepte het belang van buitenlandse arbeidskrachten voor de Duitse economie.
Economisch herstel als prioriteit
Een belangrijk speerpunt in de verklaring is het economisch herstel. Duitsland verkeert volgens Merz in een ongekend lange fase zonder groei. De bondskanselier wil het land weer transformeren tot een “groeimotor waar de wereld met bewondering naar kijkt.” Dat vereist volgens hem hervormingen, investeringen en belastingmaatregelen die groei bevorderen.
Een voorbeeld: de nieuwe regering wil het woningtekort aanpakken door meer woningen te bouwen, met name in het sociale segment. Belastingen op woningbezit worden verlaagd, bureaucratie moet worden teruggedrongen.
Arbeidsmarkt en sociale zekerheid
Merz sprak zich uit voor een verhoging van het minimumloon naar 15 euro in 2026, mits de loonontwikkeling dat toelaat. Een wettelijk vastgelegde verhoging is volgens hem echter niet de juiste weg. Het huidige Bürgergeld-systeem wil hij vervangen door een nieuw model voor sociale zekerheid. Details daarvan bleven voorlopig uit.
Dank aan Scholz, kritiek op beleid
Opmerkelijk was de expliciete dank die Merz uitsprak aan zijn voorganger Olaf Scholz (SPD). “U en uw regering hebben Duitsland door uitzonderlijke crisistijden geleid,” aldus Merz. Hij prees met name de koers van Scholz na de Russische aanval op Oekraïne als “historisch en richtinggevend.”
Tegelijkertijd kondigde hij een duidelijke koerswijziging aan onder de nieuwe zwart-rode coalitie. Merz erkende dat hij en zijn partij zich in de oppositie fel hebben verzet tegen beslissingen van het vorige kabinet. Zijn regering, zo benadrukte hij, is zich ten volle bewust van de enorme binnen- en buitenlandse uitdagingen, vooral op het gebied van overheidsfinanciën.
Bron: Die Zeit, 14 mei 2025
???? Wat betekenen de kleuren van Duitse coalities?
- ???? Zwart: CDU/CSU (christendemocraten)
- ???? Rood: SPD (sociaaldemocraten)
- ???? Groen: Bündnis 90/Die Grünen (groenen)
- ???? Geel: FDP (liberalen)
- ???? Donkerrood: Die Linke (links-radicaal)
- ???? Blauw: AfD (rechts-populistisch)
De huidige regering bestaat uit CDU/CSU en SPD – een zogeheten zwart-rode coalitie.
