In Magdeburg hebben de Duitse autoriteiten een mogelijke aanslag op grotere mensenmassa’s weten te voorkomen. Een 21-jarige man is aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een aanval. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Saksen-Anhalt vertoonde hij tekenen van snelle radicalisering en had hij recent belangstelling voor wapens en schiettrainingen. De verdachte zit vast; tegelijkertijd wordt gewerkt aan zijn uitzetting uit Duitsland.
Verdachte vastgezet na zorgwekkende signalen
De politie nam de man op vrijdag 12 december in Magdeburg in hechtenis. Aanleiding waren concrete aanwijzingen dat hij een aanslag zou kunnen voorbereiden, mogelijk met een islamistische motivatie. Door het ingrijpen van de autoriteiten is volgens het ministerie een aanval op grotere mensenmenigten voorkomen. Het regionale dagblad Volksstimme bracht het nieuws als eerste.
Sinds maandagavond bevindt de verdachte zich in zogeheten voorbereidingstoezicht: een vorm van voorlopige hechtenis die de autoriteiten enkele weken de tijd geeft om verder onderzoek te doen en juridische stappen voor te bereiden.
Voorbereiding van uitzetting op grond van speciale wet
De minister van Binnenlandse Zaken van Saksen-Anhalt, Tamara Zieschang (CDU), bevestigde de zaak tijdens een regeringsdebat in het deelstaatparlement. Later gaf zij op een persconferentie meer details. De man kwam in juni 2024 met een visum voor een au-pairverblijf naar Duitsland en volgde daarna een opleiding tot verpleegkundige, wat hem een tijdelijke verblijfsvergunning opleverde.
Het ministerie werkt nu aan een uitzettingsbevel op basis van paragraaf 58a van de Duitse verblijfswet. Deze bepaling maakt het mogelijk een vreemdeling uit te zetten wanneer er concrete aanwijzingen zijn voor een terroristische dreiging. Het doel is, zo stelt het ministerie, het afwenden van een bijzondere bedreiging voor de veiligheid van de Bondsrepubliek Duitsland. Een dergelijke uitzetting gaat gepaard met een permanent inreisverbod.
Nationaliteit bewust niet bekendgemaakt
Over de nationaliteit van de verdachte wil de deelstaat voorlopig geen details geven. Volgens Zieschang gebeurt dat bewust om lopende maatregelen niet in gevaar te brengen. Wel staat een extra vergadering van de binnenlandse commissie van het deelstaatparlement op de agenda, waarin parlementariërs nadere vragen kunnen stellen.
Een hoge ambtenaar van het ministerie lichtte toe dat sommige landen expliciet verzoeken om uitzettingen van vermeende extremisten niet publiekelijk te maken. Duitsland wil daaraan tegemoetkomen om te voorkomen dat een uitzetting door diplomatieke of politieke druk wordt tegengehouden.
Radicalisering en belangstelling voor wapens
De veiligheidsdiensten hadden de man al enige tijd in het vizier. Hij zou interesse hebben getoond in wapens en schiettrainingen. Eind november nam hij contact op met een trainingslocatie; begin december bezocht hij een wapenwinkel in Magdeburg, zonder iets te kopen. Ook waren er eerder conflicten met medestudenten over religieuze kwesties, waarbij hij aanslagen zou hebben verheerlijkt.
In de dagen voorafgaand aan zijn arrestatie namen de signalen van verdere radicalisering toe. Dat gaf voor de autoriteiten de doorslag om in te grijpen.
Onderzoek door justitie en landelijke instanties
Volgens de directeur van het Landeskriminalamt (LKA, de deelstaatrecherche), Silke Specht, richtten de plannen van de verdachte zich niet op een specifieke locatie. Bij een huiszoeking zijn digitale gegevensdragers in beslag genomen. Deze zijn geanalyseerd met ondersteuning van islamdeskundigen van het LKA, waarbij volgens Specht procesrelevante inhoud is aangetroffen.
Ook de federale aanklager, de Generalbundesanwalt (hoogste aanklager in zaken rond terrorisme en staatsveiligheid), is inmiddels bij het onderzoek betrokken. De samenwerking tussen deelstaat- en federale instanties verloopt volgens de autoriteiten intensief.
Dank aan veiligheidsdiensten
Minister Zieschang sprak haar dank uit aan politie en veiligheidsdiensten voor de snelle informatie-uitwisseling en het optreden. Op basis van alles wat nu bekend is, was de aanhouding volgens haar de juiste beslissing.
