Merz bereidt Duitsland voor op mogelijk conflict met Trump
De Duitse kanselier Friedrich Merz (CDU, christendemocraten) laat achter gesloten deuren een lijst samenstellen met Duitse producten, infrastructuur en strategische locaties die voor de Verenigde Staten van groot belang zijn. Dat meldt de Süddeutsche Zeitung. De lijst is volgens Duitse media bedoeld als voorbereiding op mogelijke politieke of economische confrontaties met Donald Trump, mocht die opnieuw druk uitoefenen op bondgenoten.
Duitsland is de economische motor van Europa en de belangrijkste handelspartner van Nederland. Wat in Berlijn wordt voorbereid, raakt vrijwel automatisch ook Den Haag en Brussel.
Wat staat er op de lijst?
Volgens berichtgeving bevat de vertrouwelijke inventaris onder meer:
– Duitse gespecialiseerde machines en industriële installaties
– medische technologie
– staalproducten
– bouwmachines
Daarnaast worden strategische locaties genoemd, zoals:
– luchthaven Keulen/Bonn, cruciaal voor Amerikaanse logistieke bedrijven als UPS en FedEx in Europa
– de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein in Rijnland-Palts
– het militaire ziekenhuis in Landstuhl, het grootste Amerikaanse hospitaal buiten de VS
Het gaat dus niet alleen om handel, maar ook om militaire en logistieke infrastructuur.
Waarom doet Merz dit?
Trump heeft in het verleden meermaals invoerheffingen – bijvoorbeeld op staal en aluminium – ingezet als politiek drukmiddel, ook tegenover bondgenoten. Hij rechtvaardigt dat vaak met het argument van “nationale veiligheid”.
Volgens deskundigen uit Berlijn past Duitsland zich met deze lijst aan een geopolitieke realiteit aan waarin economische afhankelijkheid een strategisch wapen is geworden. De denktank Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), een invloedrijke adviesinstelling in Berlijn, spreekt van het markeren van “rode lijnen”.
Met andere woorden: Duitsland wil weten waar het zelf druk kan uitoefenen als Washington economische dreiging inzet.
Wat betekent dit voor Europa?
Interessant is dat ook de Europese Commissie in Brussel naar verluidt over een vergelijkbare lijst beschikt. Dat onderstreept dat de spanningen niet louter bilateraal zijn, maar een bredere EU-dimensie hebben.
Nederland is sterk geïntegreerd in Duitse productieketens. Als Duitse export onder Amerikaanse druk komt te staan, werkt dat direct door in Nederlandse havens, toeleveranciers en industrie.
Vergelijk het met de eerdere staalheffingen: ook Nederlandse producenten voelden toen de impact.
De veiligheidsparadox
Opvallend is dat Duitsland op economisch vlak wel drukmiddelen kan inventariseren, maar op militair terrein zwakker staat. Duitse defensie-experts wijzen erop dat Duitsland en Europa zich nog niet zelfstandig conventioneel kunnen verdedigen zonder Amerikaanse steun.
Dat maakt de situatie complex: economisch kan Berlijn tegenwicht organiseren, maar militair blijft het afhankelijk van de VS. Juist dat spanningsveld bepaalt de toon van het huidige debat.
Een nieuwe fase in de trans-Atlantische relatie?
De voorbereiding van zo’n lijst betekent niet dat Duitsland onmiddellijk tot tegenmaatregelen overgaat. De inventaris zou bewust geheim blijven om Washington niet onnodig te provoceren.
Toch markeert dit een duidelijke koerswijziging. Duitsland positioneert zich minder als vanzelfsprekende juniorpartner van de VS en meer als strategische speler die zijn eigen belangen expliciet verdedigt.
In bredere zin past dit in een Europese trend van “strategische autonomie”: minder afhankelijkheid van zowel de VS als China, vooral op het gebied van technologie, defensie en kritieke infrastructuur.
Meer realisme, minder vanzelfsprekendheid
Waar de Duits-Amerikaanse relatie decennialang werd gekenmerkt door politieke vanzelfsprekendheid, lijkt nu een fase van koeler realisme te zijn aangebroken. Voor Nederland, dat sterk leunt op zowel de Duitse economie als de NAVO-samenwerking, is dat geen ver-van-mijn-bedshow. Als de economische en geopolitieke verhoudingen tussen Berlijn en Washington verschuiven, schuift Europa mee. De vraag is niet of er spanningen komen – maar hoe goed Europa daarop voorbereid is.
