De Duitse regering heeft groen licht gegeven voor een omstreden gasproject in de Noordzee, vlak bij het eiland Borkum. De gaswinning vindt plaats in samenwerking met Nederland, waarbij het Nederlandse energiebedrijf One-Dyas een centrale rol speelt. Hoewel het boorplatform op Nederlands grondgebied komt, reiken de boringen tot onder Duits grondgebied. Milieuorganisaties aan beide zijden van de grens slaan alarm: zij vrezen ernstige schade aan het kwetsbare ecosysteem van het Waddengebied — een UNESCO-werelderfgoed.
Nederlands-Duitse samenwerking
De overeenkomst betreft gaswinning in het veld N05-A, dat zich deels uitstrekt over Nederlands en Duits territorium. De exploitatie komt in handen van het Nederlandse energiebedrijf One-Dyas, dat vanaf een boorplatform op Nederlands grondgebied ook onder Duits grondgebied wil boren. Volgens de initiatiefnemers is de samenwerking noodzakelijk om de energiezekerheid van beide landen te waarborgen. De CDU-minister van Economie, Katharina Reiche, noemde Nederland “een sterke partner in de energievoorziening.”
Protest uit Borkum en van milieuorganisaties
Het besluit van de regering komt ondanks felle protesten. Onder meer Deutsche Umwelthilfe (DUH), de stad Borkum en andere milieuorganisaties voeren al jarenlang juridische procedures om de gaswinning tegen te houden. Zij vrezen onherstelbare schade aan het UNESCO-werelderfgoed Waddenzee, waaronder verstoring van zeldzame zeezoogdieren zoals de bruinvis en schade aan koraalriffen.
De DUH noemt het kabinetsbesluit “een geschenk aan de fossiele industrie” en verwijt de regering druk uit te oefenen op lopende rechtszaken. Ook de groenen in de deelstaatregering van Nedersaksen uitten kritiek: “Nieuwe gaswinning aan de rand van het Waddengebied staat haaks op onze klimaatdoelen.”
Regering benadrukt voorwaarden en bescherming
Volgens het ministerie van Economie zijn de zorgen ongegrond. De boringen vinden plaats op 1.500 tot 4.000 meter diepte en zouden niet in beschermde natuurgebieden plaatsvinden. Ook zou het project tijdelijk zijn: er wordt alleen gas gewonnen zolang de vraag in Nederland en Duitsland blijft bestaan. Milieuminister Carsten Schneider (SPD) benadrukt dat gaswinning in Duitse natuurgebieden uitgesloten blijft en kondigde een nieuw juridisch kader aan ter bescherming van zeegebieden.
Symboliek en kritiek
Opvallend is de timing: op de dag dat Duitsland recordtemperaturen registreerde vanwege aanhoudende hitte, stemde de regering in met een nieuw fossiel project. Milieuactivisten van Fridays for Future spraken van een “koortsdroom die werkelijkheid wordt” en hekelen het gebrek aan langetermijnvisie.
De discussie over het project loopt al jaren. Voormalig minister Robert Habeck (Groenen) had eerder nog aangegeven eerst de uitkomst van rechtszaken te willen afwachten. Met het nieuwe besluit lijkt de koers van de federale regering te zijn veranderd — ondanks eerdere beloftes over een snelle energietransitie.
Nog geen definitieve goedkeuring
De gaswinning is nog niet definitief toegestaan. Naast het kabinetsbesluit moet ook de Bondsdag en de Bondsraad instemmen met een zogeheten “Vertragsgesetz”. Bovendien lopen nog verschillende rechtszaken, waaronder bij het Nedersaksische Oberverwaltungsgericht in Lüneburg.
Het bedrijf One-Dyas schat dat uit het gasveld “N05-A” in totaal tussen de 4,5 en 13 miljard kubieke meter gas gewonnen kan worden — goed voor maximaal 16% van het Duitse gasverbruik in 2024.
