In de culturele schaduw van Goethe en het Bauhaus opent in Weimar een tentoonstelling die een ongemakkelijke vraag stelt: krijgt hedendaagse kunst in deze stad wel genoeg ruimte? Met de expositie Die Sammlung Weimar probeert de ACC Galerie dat evenwicht te herstellen.
Van 22 februari tot en met 26 april 2026 toont de galerie werk van ruim zeventig kunstenaars die zich de afgelopen vijftig jaar met Weimar hebben beziggehouden. Van schilderijen en fotografie tot videokunst en installaties. Zonder Goethe kan het niet – maar dit keer krijgt hij bewust minder ruimte.
Weimar tussen klassiek erfgoed en hedendaagse kunst
Weimar is voor veel Nederlanders een synoniem voor Duitse cultuurgeschiedenis. Hier leefde Johann Wolfgang von Goethe, hier werkte Friedrich Schiller, en hier ontstond in 1919 het Bauhaus. Ook werd in 1919 de Weimarrepubliek uitgeroepen, de eerste Duitse democratie.
Dat rijke verleden is een zegen én een last. Volgens Frank Motz, directeur van de ACC Galerie, is er een duidelijke scheefgroei: er bestaat veel hedendaagse kunst over Weimar, maar nauwelijks een plek waar die als samenhangend geheel zichtbaar wordt gemaakt. Die lacune wil de tentoonstelling nu opvullen.
De titel Die Sammlung Weimar – De Verzameling Weimar – is dan ook bewust gekozen als gedachte-experiment: hoe zou een eigentijdse kunstcollectie over deze stad eruitzien?
Een kleine Goethe-kamer, met een knipoog
Helemaal om Goethe heen kan Weimar niet. Ook de ACC Galerie is gevestigd in een barok pand waar de dichter ooit zijn eerste woning had. Toch krijgt hij in de tentoonstelling slechts een kleine, bijna ironische ruimte toebedeeld.
Een van de opvallendste werken is een geschilderd stilleven van de Oostenrijkse kunstenaar Laura Nitsche. Zij maakt schilderijen op basis van gevonden boodschappenbriefjes. Speciaal voor Weimar schilderde ze een fictief boodschappenlijstje van Goethe – inclusief aardappelen, uien en augurken. Alles is nep, tot in de vergeelde papierrand toe, geschilderd in trompe-l’oeil-stijl.
De boodschap is helder: Goethe mag er zijn, maar hij monopoliseert de stad niet.
Van videokunst tot speeldoos met Liszt
De tentoonstelling laat zien hoe divers de artistieke blik op Weimar is. Sommige werken zijn speels of ironisch, andere nadrukkelijk kritisch.
De Chileense beeldhouwer Rodrigo Arteaga, die via een atelierstipendium in Weimar terechtkwam en er inmiddels woont, presenteert een speeldoos die een compositie van Franz Liszt laat klinken. Liszt woonde en werkte eveneens in Weimar. Door zijn muziek via een eenvoudige, bijna toeristische speeldoos te laten horen, ontstaat een nieuwe, intieme resonantie.
Maar Weimar is niet alleen klassiek erfgoed en muziekgeschiedenis. De stad ligt in Thüringen, een deelstaat in het voormalige Oost-Duitsland waar politieke spanningen de afgelopen jaren zijn toegenomen. Thüringen was bovendien het eerste Duitse landsdeel dat in de jaren dertig onder nationaalsocialistisch bestuur kwam.
En boven alles hangt Buchenwald. Het voormalige concentratiekamp ligt op de Ettersberg, net buiten Weimar. In de tentoonstelling klinkt in een geluidsinstallatie van de Canadese kunstenaar Robin Minard de torenklok van de gedenkplaats van het voormalige concentratiekamp Buchenwald. Daarmee wordt de donkere kant van de stad nadrukkelijk aanwezig gemaakt.
Praktische informatie
Tentoonstelling: Die Sammlung Weimar
Periode: 22 februari – 26 april 2026
Locatie: ACC Galerie Weimar, Burgplatz 1+2, 99423 Weimar
Openingstijden: zondag t/m donderdag 12.00–18.00 uur, vrijdag en zaterdag 12.00–20.00 uur, maandag gesloten
Toegang: 3 euro, gereduceerd 2 euro
