Duitsland is een federale republiek die bestaat uit zestien deelstaten (Bundesländer). Deze deelstaten beschikken over vergaande eigen bevoegdheden, onder meer op het gebied van onderwijs, politie, cultuur en regionale economie. Daarnaast spelen zij via de Bondsraad (Bundesrat) een directe rol in de landelijke wetgeving.
Wie het nieuws uit Duitsland volgt, merkt al snel hoe groot de regionale verschillen zijn. Verkiezingsuitslagen, coalities en politieke spanningen lopen sterk uiteen per deelstaat en bepalen mede de koers van het land als geheel. Op deze pagina vind je een overzicht van alle Duitse deelstaten, met hun politieke betekenis en geografische ligging.
Duitsland als federale staat
Duitsland is geen centraal bestuurde eenheidsstaat. Elke deelstaat heeft een eigen parlement (Landtag), een eigen regering en een minister-president (of regerend burgemeester in de stadstaten Berlijn, Hamburg en Bremen). Deelstaatverkiezingen gelden daarom vaak als belangrijke graadmeter voor de landelijke politieke verhoudingen.
Duitse deelstaten – alfabetisch overzicht
Hieronder staan alle zestien Duitse deelstaten alfabetisch gerangschikt. Elke deelstaat heeft een korte duiding en een link naar een uitgebreide achtergrondpagina.
Baden-Württemberg
Een economisch zeer sterke deelstaat in het zuidwesten van Duitsland, met veel industrie en technologiebedrijven. Politiek opvallend door de langdurige regeringsdeelname van de Groenen.
→ Naar de pagina over Baden-Württemberg
Beieren
De grootste deelstaat van Duitsland, met een sterk eigen profiel. Beieren wordt traditioneel gedomineerd door de CSU en speelt een belangrijke rol in de landelijke politiek.
Berlijn
Berlijn is zowel hoofdstad als deelstaat en fungeert als politiek en sociaal laboratorium. De stad kent complexe coalities en scherpe maatschappelijke tegenstellingen.
Brandenburg
De deelstaat rondom Berlijn staat regelmatig in de schijnwerpers vanwege politieke verschuivingen en de sterke positie van de AfD, vooral buiten de stedelijke gebieden.
→ Naar de pagina over Brandenburg
Bremen
De kleinste deelstaat van Duitsland, bestaande uit Bremen en Bremerhaven. Politiek traditioneel links georiënteerd, met een prominente rol voor de SPD.
Hamburg
Een stadstaat met grote economische betekenis, vooral door de haven. Hamburg kent doorgaans stabiele regeringen en een pragmatische politieke cultuur.
Hessen
Centraal gelegen deelstaat met Frankfurt am Main als financieel hart van Europa. Politieke ontwikkelingen in Hessen weerspiegelen vaak landelijke trends.
Mecklenburg-Voor-Pommeren
Een dunbevolkte noordelijke deelstaat aan de Oostzee. Politieke discussies draaien hier vaak om demografie, economie en proteststemmen.
→ Naar de pagina over Mecklenburg-Voor-Pommeren
Nedersaksen
Een uitgestrekte deelstaat met zowel landbouw als industrie. Speelt een belangrijke rol in de Duitse energiepolitiek en kent een diverse politieke samenstelling.
→ Naar de pagina over Nedersaksen
Noordrijn-Westfalen
De bevolkingsrijkste deelstaat van Duitsland en economisch van groot belang. Politieke verschuivingen hier worden vaak als richtinggevend gezien.
→ Naar de pagina over Noordrijn-Westfalen
Rijnland-Palts
Een westelijke deelstaat met veel wijnbouw en middelgrote steden. Politiek bekend om coalitieregeringen en relatief stabiele verhoudingen.
→ Naar de pagina over Rijnland-Palts
Saarland
Een kleine deelstaat aan de Franse grens, met een bewogen industriële geschiedenis. Politiek vaak sterk verbonden met landelijke machtsverhoudingen.
→ Naar de pagina over Saarland
Saksen
Saksen speelt een centrale rol in discussies over extremisme, proteststemmen en de opkomst van de AfD. Verkiezingen trekken hier veel nationale en internationale aandacht.
Saksen-Anhalt
Een oostelijke deelstaat met structurele economische uitdagingen. Politiek gezien regelmatig een testcase voor nieuwe coalitieconstructies.
→ Naar de pagina over Saksen-Anhalt
Sleeswijk-Holstein
De noordelijkste deelstaat van Duitsland, gelegen tussen Noordzee en Oostzee. Politiek bekend om relatief pragmatische coalities.
→ Naar de pagina over Sleeswijk-Holstein
Thüringen
Thüringen kreeg nationale bekendheid door politieke crises rond regeringsvorming en de invloed van extreemrechts. De deelstaat blijft een belangrijk aandachtspunt in de Duitse politiek.
→ Naar de pagina over Thüringen