De Duitse kwaliteitskrant Süddeutsche Zeitung heeft een lovende recensie gepubliceerd over Leichter Wahnsinn, de Duitse vertaling van de Nederlandse roman Tekenen van het universum van Emy Koopman. Volgens de recensente is het een boek dat zich diep in het geheugen nestelt, ondanks – of misschien juist dankzij – de ogenschijnlijk alledaagse gebeurtenissen.
Leichter Wahnsinn verscheen op 1 maart 2026 bij uitgeverij Weissbooks in een vertaling van Ruth Löbner. Het oorspronkelijke Tekenen van het universum kwam in 2022 uit bij Uitgeverij Prometheus.
Een boek dat je niet loslaat
De recensie opent met een opvallende vergelijking tussen boeken die je snel vergeet en boeken die je voor altijd bijblijven.
“Sommige boeken lees en bemin je en vergeet je meteen weer. Andere herinner je je voor altijd, omdat ze je op zo’n eigenzinnige manier martelen dat je na afloop van de lectuur met druksporen diep in je ziel achterblijft.”
Volgens de recensente Juliane Liebert behoort Leichter Wahnsinn duidelijk tot die laatste categorie.
Hoewel er aan de oppervlakte weinig spectaculairs gebeurt, ontwikkelt de roman volgens de krant een bijna onweerstaanbare spanning.
Obsessieve liefde
Centraal staat Emy, die tijdens een onderzoeksreis enkele dagen doorbrengt met de Canadese collega A. Wanneer zij terugkeert naar Nederland ontstaat een intensief contact via berichten en telefoongesprekken.
De hoofdpersoon begint ieder woord, iedere pauze en zelfs ieder uitroepteken van A. eindeloos te analyseren. Wanneer hij reageert, denkt ze:
“O mijn God, hij voelt het ook.”
Reageert hij iets koeler, dan stort haar wereld in. Volgens de recensente raakt Emy verstrikt in een eindeloze stroom van interpretaties, waarbij elk woord, elk uitroepteken en iedere stilte een diepere betekenis krijgt.
Een thriller zonder thriller
Juist daarin ziet de recensent de grote kracht van de roman. De lezer vermoedt al vroeg dat de relatie nergens toe zal leiden. Toch blijft het boek volgens de krant onweerstaanbaar.
“Je weet dat hij haar telkens weer zal afwijzen. Toch lees je verder, geboeid door de kracht waarmee zij steeds opnieuw in het mes loopt dat ze zelf heeft neergezet.”
Volgens de recensie ontstaat daardoor een bijna thrillerachtige spanning, terwijl er feitelijk nauwelijks iets gebeurt.
Zelfs een sms wordt literatuur
Een belangrijk compliment is de manier waarop Koopman iedere kleine emotionele verschuiving zichtbaar maakt. Een kort bericht als “You will never upset me” groeit uit tot pagina’s vol interpretaties, twijfel en hoop. De recensente vat dat kernachtig samen:
“Emy neemt sms’jes serieus.”
Volgens de krant is juist die minutieuze manier van kijken verantwoordelijk voor de bijna magnetische aantrekkingskracht van het boek.
“Wat Emy met A doet, doet het boek met zijn lezers. De tekst vertelt over obsessief interpreteren – en brengt dat tegelijkertijd zelf in praktijk.”
Ook kritiek
Toch is de recensie niet uitsluitend lovend. Aan het einde van de roman verbindt Koopman de persoonlijke geschiedenis aan een bredere maatschappelijke analyse over vrouwelijke zelfopoffering in liefdesrelaties.
Volgens de Süddeutsche Zeitung overtuigt dat minder. De krant vraagt zich af of iedere persoonlijke ervaring per se een maatschappelijk statement moet worden.
“Moet alles altijd ergens symbool voor staan? Mag je niet gewoon vijfhonderd pagina’s lang ongelukkig verliefd zijn, zonder dat het maatschappelijk relevant gemaakt moet worden?”
De recensente besluit zelfs met een pleidooi om de liefde juist haar zinloosheid te laten behouden:
“Voor de absolute nutteloosheid van de liefde! Moge zij nutteloos blijven.”
Belangrijke erkenning
Ondanks die kanttekeningen is de algemene toon van de recensie duidelijk positief. De Süddeutsche Zeitung spreekt over een “onvergetelijke roman over een grote obsessie” en prijst vooral de psychologische precisie waarmee Emy Koopman verliefdheid, verlangen en zelfverlies beschrijft.
Voor Nederlandse literatuur is een uitgebreide bespreking in een van de belangrijkste Duitse kwaliteitskranten een mooie erkenning. De Duitse vertaling verscheen eerder dit jaar onder de titel Leichter Wahnsinn en brengt Tekenen van het universum daarmee ook onder de aandacht van een Duits lezerspubliek.
