Voor de meeste mensen betekent een warme zomerdag vooral zweten en verkoeling zoeken. Voor Claudia Baldauf gaat hitte veel verder. De 46-jarige Duitse heeft thermofobie, angst voor hitte. Hoge temperaturen veroorzaken bij haar niet alleen lichamelijke klachten, maar ook grote psychische stress. In de zomer verlaat ze daarom nauwelijks haar huis.
Baldauf controleert tijdens warme perioden soms ieder uur de weersverwachting. Wanneer wordt het warm? En vooral: wanneer koelt het weer af? Tegen de Berliner Morgenpost vertelt ze hoe sterk de angst voor hitte haar dagelijks leven bepaalt.
Thermofobie: hitte wordt een bron van angst
Op warme dagen heeft Baldauf geregeld last van hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid. Ze voelt zich minder fit en gezond. De psychische klachten ervaart ze echter als nog zwaarder. Alleen al de gedachte dat ze naar buiten moet wanneer het heet is, roept de neiging op om aan de situatie te ontsnappen. Vragen stapelen zich in haar hoofd op: wat moet ze aantrekken, hoe zorgt ze ervoor dat ze genoeg drinkt en waar kan ze schaduw vinden?
Baldauf heeft een angststoornis en onder meer agorafobie. Daarbij kunnen bijvoorbeeld situaties waarin iemand het gevoel heeft niet gemakkelijk weg te kunnen angst oproepen. Bij hitte worden haar angsten sterker. Vooral normale lichamelijke reacties op hoge temperaturen, zoals zweten en hartkloppingen, ervaart ze als bedreigend.
Ze weet inmiddels dat dergelijke reacties bij warmte normaal zijn. Tijdens een psychosomatische revalidatie leerde ze ook waarom ze deze lichamelijke signalen vanwege haar angststoornis anders beoordeelt. Die kennis neemt de angst echter niet zomaar weg.
Angst voor hitte is iets anders dan last hebben van warmte
Thermofobie wordt in de wetenschappelijke literatuur beschreven, maar komt volgens psychiater Peter Zwanzger slechts bij weinig mensen voor. Hij is voorzitter van de Duitse Gesellschaft für Angstforschung, een wetenschappelijke vereniging voor onderzoek naar angststoornissen, en bestuurslid van de Duitse beroepsvereniging voor psychiatrie en psychotherapie (DGPPN).
Zwanzger benadrukt in de Berliner Morgenpost dat angst voor hitte niet hetzelfde is als je ongemakkelijk voelen bij hoge temperaturen. Wie slecht tegen warmte kan, heeft dus niet automatisch een angststoornis. Volgens de psychiater kan angst voor hitte onder meer voorkomen bij mensen die al een angst- of paniekstoornis hebben. Wanneer iemand bijvoorbeeld in een hete metro of sauna een angstaanval krijgt, kan die omgeving later met de angst worden geassocieerd.
Bij een paniekstoornis kunnen plotseling aanvallen ontstaan met bijvoorbeeld hartkloppingen, duizeligheid of zweten. Uit angst voor een nieuwe aanval kunnen mensen vervolgens plekken gaan vermijden waar zij eerder paniek hebben ervaren.
Vermijden kan de angst versterken
Daarmee kan volgens Zwanzger een vicieuze cirkel ontstaan. Uit angst voor de angst gaan mensen steeds meer situaties vermijden en wordt hun dagelijkse leefwereld kleiner. Juist dat vermijden kan ertoe leiden dat zij steeds minder goed met de angst kunnen omgaan.
Professionele behandeling kan volgens de psychiater in veel gevallen helpen. Angst- en paniekstoornissen zijn doorgaans goed behandelbaar. Een mogelijke behandeling is exposuretherapie, waarbij iemand onder therapeutische begeleiding wordt blootgesteld aan de situatie die angst oproept. Ook cognitieve gedragstherapie kan worden ingezet. In sommige gevallen worden daarnaast medicijnen voorgeschreven.
Bij hitte blijft Claudia Baldauf thuis
Voor Baldauf betekent de angst voor hitte dat haar leven tijdens warme zomerdagen sterk wordt beperkt. Ze zou bijvoorbeeld graag naar haar zoon gaan kijken wanneer hij voetbalt, maar bij hoge temperaturen komt ze nauwelijks buiten. Ook gezamenlijke uitstapjes met haar man en twee kinderen vallen dan vaak af. Terwijl haar gezin van zomers weer geniet, plant zij tijdens hete dagen vrijwel niets. Dat ze vanuit huis kan werken, noemt ze daarom een groot voorrecht: ze kan in huis de koelste plek opzoeken.
Baldauf vraagt vooral om meer begrip voor mensen die zwaar onder hitte lijden. Ze vindt dat hun klachten te gemakkelijk worden gebagatelliseerd, bijvoorbeeld met opmerkingen dat ze juist van het mooie zomerweer zouden moeten genieten. Daarnaast pleit ze voor betere bescherming tegen hitte in steden en openbare gebouwen. Met het vooruitzicht op steeds warmere zomers maakt ze zich daar zorgen over. Zelf heeft ze een heel ander beeld van ideaal zomerweer. Tegen de Berliner Morgenpost omschrijft Baldauf dat kort en duidelijk: 18 graden, wind en geen zon.
Bron: Berliner Morgenpost
