Na eerder CDU-verzet: Duitse suikerbelasting mogelijk ook op haverdrank en smoothies

Frisdrank, vruchtennectar, smoothie en haverdrank als illustratie bij de geplande Duitse suikerbelasting
De geplande Duitse suikerbelasting kan veel meer dranken treffen dan alleen suikerhoudende frisdrank. AI-illustratie: ChatGPT / Duitsland Vandaag

De Duitse regering overweegt de geplande suikerbelasting veel breder toe te passen dan alleen op suikerhoudende frisdranken. Ook vruchtennectar, smoothies, plantaardige dranken zoals haverdrank en zelfs dranken zonder suiker maar met zoetstoffen zouden onder de belasting kunnen vallen. Binnen de regeringscoalitie bestaat echter nog flinke verdeeldheid over de precieze uitwerking.

Dat blijkt uit een document met de hoofdlijnen van het voorstel van het Duitse ministerie van Financiën. De plannen bevinden zich nog in een vroeg stadium en moeten eerst tussen de verschillende ministeries worden afgestemd.

Suikerbelasting mogelijk veel breder

De regeringscoalitie van CDU/CSU en SPD heeft al afgesproken dat er een suikerbelasting moet komen. Daarmee moet volgend jaar ongeveer 650 miljoen euro worden opgehaald.

Uit de nieuwe plannen blijkt dat de Duitse suikerbelasting mogelijk aanzienlijk meer producten gaat omvatten dan aanvankelijk werd gedacht. Naast suikerhoudende frisdranken worden onder meer vruchtennectar, smoothies en plantaardige dranken op basis van granen genoemd. Daaronder valt bijvoorbeeld haverdrank.

Ook dranken die geen suiker maar uitsluitend zoetstoffen bevatten, zouden kunnen worden belast. Daarmee zouden ook suikervrije frisdranken onder de regeling kunnen vallen.

Voor dergelijke dranken wordt een belasting van 26 cent per liter voorgesteld. Bij suikerhoudende dranken zou het bedrag afhankelijk worden van de hoeveelheid suiker. Het ministerie van Financiën denkt daarbij aan drie verschillende tarieven.

CDU wees suikerbelasting eerder nog af

De discussie over een suikerbelasting speelt al langer in Duitsland. In februari 2026 wees de CDU op haar partijcongres in Stuttgart een belasting op sterk gezoete frisdranken nog af. Binnen de partij bestond daarover destijds flinke verdeeldheid. Inmiddels heeft de regeringscoalitie van CDU/CSU en SPD afgesproken dat er een suikerbelasting moet komen. De discussie gaat nu vooral over de vraag welke dranken worden belast en hoe hoog de heffing wordt.

Minder suiker én extra inkomsten

De Duitse suikerbelasting moet volgens het ministerie van Financiën twee doelen dienen. De heffing moet fabrikanten stimuleren het suikergehalte van hun producten te verlagen en tegelijkertijd extra inkomsten voor de Duitse overheid opleveren.

Daarom kiest het ministerie in de voorlopige plannen voor een brede belasting met zo weinig mogelijk uitzonderingen. Ook siropen, concentraten en korrels voor de bereiding van dranken zouden eronder moeten vallen. Daarmee wil de overheid voorkomen dat producenten de belasting ontwijken door hun producten in een andere vorm op de markt te brengen.

Gezondheids- en consumentenorganisaties staan positief tegenover de invoering van een suikerbelasting. Binnen de christendemocratische CDU/CSU bestaat daarentegen weerstand. Critici vrezen extra lasten voor het bedrijfsleven.

De CDU/CSU-fractie in de Bondsdag heeft aangekondigd tijdens de behandeling van de plannen nauwkeurig te willen bekijken hoe de belasting uiteindelijk wordt vormgegeven.

Ministerie van Landbouw verzet zich tegen uitbreiding

Ook binnen de regering bestaat onenigheid. Het door de CSU geleide ministerie van Landbouw heeft bezwaar gemaakt tegen de plannen van het door de SPD geleide ministerie van Financiën.

Volgens het ministerie van Landbouw gaat de voorgestelde belasting aanzienlijk verder dan eerdere aanbevelingen van de Finanzkommission Gesundheit (FKG), een commissie die zich bezighoudt met de financiering van de gezondheidszorg.

Het ministerie wijst erop dat niet alleen suikerhoudende frisdranken zouden worden belast, maar bijvoorbeeld ook vruchtensappen uit concentraat, vruchtennectar, melkdranken, plantaardige alternatieven voor melk, alcoholvrij bier en alcoholvrije wijn. Ook dranken met zoetstoffen zouden onder de belasting vallen.

Discussie over grens voor suikergehalte

Daarnaast bestaat verschil van mening over de hoogte en opbouw van de belasting. Het ministerie van Financiën stelt drie tarieven voor, afhankelijk van het suikergehalte. Het ministerie van Landbouw geeft de voorkeur aan twee tarieven. Ook over de grens waarbij de belasting ingaat, bestaat discussie. Volgens het ministerie van Landbouw zou die bij 5 gram suiker per 100 milliliter moeten liggen. Het ministerie van Financiën stelt 4,5 gram voor.

Het ministerie van Landbouw vindt bovendien dat de nieuwe regels niet al in 2027 van kracht moeten worden. Bedrijven zouden meer tijd nodig hebben om zich op de belasting voor te bereiden.

Volgens berekeningen van het ministerie kunnen de inkomsten uit de voorgestelde brede belasting bovendien duidelijk hoger uitvallen dan de 650 miljoen euro die is voorzien voor de stabilisering van de Duitse wettelijke ziektekostenverzekering.

Hoe breed de Duitse suikerbelasting uiteindelijk wordt, staat daarmee nog niet vast. De voorstellen moeten eerst binnen de regering verder worden besproken voordat de Bondsdag zich over de concrete regeling kan buigen.