Der Spiegel staat bekend om provocerende covers. Donald Trump werd in 2017 afgebeeld als een IS-beul, Helmut Kohl verscheen in 1976 als karikaturale peer en Olaf Scholz stond in 2023 op de cover bij de omstreden uitspraak dat Duitsland „eindelijk op grote schaal moet uitzetten”. Dat schrijft Welt naar aanleiding van de nieuwste voorpagina van het weekblad.
Ook deze week kiest Der Spiegel voor maximale scherpte. Op de cover staat Ulrich Siegmund, lijsttrekker van de AfD bij de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt, tegen een donkere achtergrond en in een vormgeving die aan een opsporingsbericht doet denken. Daaronder staat: „Der gefährlichste Mann Deutschlands” – de gevaarlijkste man van Duitsland.
Binnenin is de toon minder sensationeel. Onder de kop „Rechtsextrem, freundlich” – rechts-extremistisch, vriendelijk – proberen de Spiegel-journalisten Astrid Geisler, Fabian Hillebrand en Peter Maxwill vooral te verklaren wie de 35-jarige Siegmund is, waarom hij zoveel kiezers weet te bereiken en wat er zou kunnen gebeuren als de AfD in Saksen-Anhalt daadwerkelijk aan de macht komt.
Der neue SPIEGEL ist da:
📍 Sachsen-Anhalt: Warum ist AfD-Mann Siegmund so erfolgreich?
📍 Drohnenfund in Leipzig: Was, wenn es wirklich Moskau war?
📍 Albanien: Scheitert das Bauprojekt der Trump-Familie an Massenprotesten?
Morgen am Kiosk, jetzt online: https://t.co/P4HepdSjhE pic.twitter.com/0KxIn0ErCC— DER SPIEGEL (@derspiegel) August 13, 2026
Ulrich Siegmund presenteert zich als toegankelijke politicus
Der Spiegel volgt Siegmund onder meer tijdens een zomerse brommertocht door Saksen-Anhalt. Dat levert een beeld op dat sterk contrasteert met de dreigende cover van het tijdschrift. Siegmund schudt handen, maakt selfies en praat gemakkelijk met bezoekers. Mensen spreken hem bij zijn voornaam aan.
Juist die combinatie is volgens Der Spiegel belangrijk om zijn aantrekkingskracht te begrijpen. Siegmund presenteert zich niet voortdurend als de radicale politicus waarvoor tegenstanders hem houden. Hij zoekt de nabijheid van kiezers en gebruikt alledaagse onderwerpen en herkenbare symbolen.
De brommertocht is daarvan een voorbeeld. In het voormalige Oost-Duitsland hebben oude Simson-brommers nog altijd een grote schare liefhebbers. Bij een verkiezingsbijeenkomst in het Magdeburger Messegelände wordt Siegmund door aanhangers enthousiast ontvangen.
Ook zijn vrouw Nancy speelt volgens het tijdschrift een zichtbare rol. Zij vergezelt hem tijdens optredens en treedt op sociale media regelmatig samen met hem naar buiten.
AfD kan verkiezingen in Saksen-Anhalt winnen
Dat persoonlijke imago krijgt extra betekenis doordat de AfD in Saksen-Anhalt niet langer alleen strijdt om een sterke oppositiepositie. De partij maakt volgens de peilingen kans om bij de deelstaatverkiezingen van 6 september de grootste partij te worden.
De AfD in Saksen-Anhalt wordt door de regionale Verfassungsschutz, de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst op deelstaatniveau, als bewezen rechts-extremistisch beschouwd. Toch spreekt Siegmund inmiddels openlijk over regeren.
Volgens Der Spiegel wil hij het liefst zonder coalitiepartner aan de macht komen. Binnen de partij wordt rekening gehouden met een uitslag die de AfD in een positie kan brengen waarin zij veel meer invloed krijgt op het bestuur van de deelstaat dan tot nu toe.
Daarmee krijgt de verkiezing een betekenis die verder gaat dan Saksen-Anhalt. De vraag is niet alleen hoeveel stemmen de AfD behaalt, maar ook wat een partij die tot dusver vrijwel uitsluitend oppositie heeft gevoerd daadwerkelijk met regeringsmacht zou doen.
Zorgen over ingrepen in het staatsapparaat
Der Spiegel besteedt daarom veel aandacht aan de mogelijke gevolgen voor het bestuur. Siegmund en zijn partijgenoten denken volgens het blad al concreet na over de personele bezetting van belangrijke functies.
Dat zorgt bij andere partijen en binnen overheidsinstellingen voor onrust. Een machtswisseling betekent in Duitsland weliswaar dat politieke topposities opnieuw kunnen worden ingevuld, maar veel ambtenaren zijn door hun rechtspositie beschermd tegen willekeurig ontslag.
In het artikel komt ook de vraag aan bod wat er zou gebeuren met instellingen waarop de AfD scherpe kritiek heeft. De partij heeft onder meer de Verfassungsschutz in het vizier. Juist die dienst houdt de AfD in Saksen-Anhalt in de gaten wegens rechts-extremisme.
Siegmund probeert tegelijkertijd het beeld uit te dragen dat een door hem geleide regering geen bestuurlijke chaos zou veroorzaken. Tijdens verkiezingsoptredens zegt hij een stabiele regering te willen vormen.
Der Spiegel signaleert daarbij een spanning. Binnen de AfD bestaan verschillende stromingen en belangen, terwijl regeren compromissen en pragmatische oplossingen vereist. Ook binnen de partij zou niet iedereen overtuigd zijn dat Siegmund voldoende is voorbereid op het regeringsleiderschap.
Niet iedereen binnen de AfD vertrouwt Siegmund
Het persoonlijke succes van Siegmund levert hem volgens Der Spiegel namelijk ook intern weerstand op. Zijn sterke profilering als boegbeeld valt niet overal goed.
Een partijgenoot uit Thüringen zegt tegen het weekblad dat men daar „nog een grote afkeer” heeft van een partij die rond één persoon wordt opgebouwd. Daarbij wordt verwezen naar ervaringen met prominente AfD-politici en de spanning tussen ideologische standpunten en praktisch bestuur.
Ook Alexander Gauland, voormalig partijvoorzitter en tegenwoordig erevoorzitter van de AfD, zou Siegmund hebben gewaarschuwd dat een mogelijke regering niet alleen voor de partij, maar ook voor de toekomst van de AfD op federaal niveau grote gevolgen kan hebben.
Der Spiegel beschrijft daarmee een paradox: juist nu Siegmund naar buiten toe zelfverzekerd optreedt en zijn partij historische kansen ziet, wordt de vraag urgenter of de AfD organisatorisch en inhoudelijk op regeren is voorbereid.
Nostalgie en het verlangen naar een vertrouwde wereld
Een belangrijk onderdeel van Siegmunds campagne is volgens Der Spiegel het aanspreken van gevoelens van verlies en verlangen naar een overzichtelijker verleden.
Tijdens de brommertocht vertelt hij over een Duitsland dat volgens hem verloren is gegaan: een land waarin alles nog in orde zou zijn geweest, vriendelijk en welvarend. Het tijdschrift merkt daarbij op dat zo’n Duitsland waarschijnlijk nooit werkelijk heeft bestaan. Voor de mensen die Siegmund aanspreekt, is dat volgens de analyse minder belangrijk dan het gevoel dat aan die herinnering verbonden is.
Der Spiegel noemt in dit verband ook de zogenoemde „Ewiggestrigen”, letterlijk mensen die in het verleden zijn blijven hangen. Volgens het blad draait het voor deze kiezers niet alleen om concrete antwoorden, maar om een gevoel van verbondenheid en herkenning.
Daar past ook Siegmunds belofte bij dat hij mensen iets wil teruggeven waarvan zij vinden dat het hun is afgenomen.
Beloften die een deelstaat niet kan waarmaken
Tegelijk wijst Der Spiegel erop dat niet alles wat Siegmund tijdens zijn campagne belooft door een deelstaatregering kan worden gerealiseerd.
Het blad gebruikt daarvoor onder meer de populaire Simson-brommers. Siegmund zou graag ruimere regels voor deze voertuigen mogelijk maken, maar relevante verkeersregels worden op federaal niveau vastgesteld. Een minister-president van Saksen-Anhalt kan die dus niet eenvoudig veranderen.
Het voorbeeld past in een bredere vraag die door het hele Spiegel-artikel loopt: wat blijft er van de AfD-boodschap over zodra de partij niet meer vanaf de oppositiebanken kan eisen en bekritiseren, maar zelf verantwoordelijkheid moet dragen?
AfD probeert ook arbeiders aan zich te binden
Der Spiegel besteedt in hetzelfde coverdossier afzonderlijk aandacht aan de sociale koers van de AfD. Onder de kop „Buhlen um die Arbeiter” beschrijft het blad hoe de partij kiezers met lagere inkomens probeert te bereiken die vroeger vaker bij de SPD terechtkwamen.
Dat is volgens het tijdschrift niet zonder tegenstrijdigheden. Binnen de AfD bestaan uiteenlopende opvattingen over sociaal-economisch beleid. Sommige politici leggen sterk de nadruk op sociale zekerheid en werknemers, terwijl andere delen van de partij een veel liberalere economische koers voorstaan.
AfD-parlementariër Bernd Baumann verzet zich in Der Spiegel tegen de kwalificatie dat zijn partij economisch „neoliberaal” zou zijn. Tegelijkertijd laat het tijdschrift zien dat de partij bij onderwerpen als belastingen, sociale voorzieningen en arbeidsmarktbeleid verschillende belangen met elkaar probeert te verenigen.
Volgens Der Spiegel is juist de vraag of de AfD haar groeiende arbeidersaanhang op langere termijn kan vasthouden wanneer zij daadwerkelijk beleid moet uitvoeren.
Van provocerende cover naar de vraag wat regeringsmacht betekent
De omslag van Der Spiegel reduceert het verhaal tot één uiterst scherpe kwalificatie: „de gevaarlijkste man van Duitsland”. Het artikel zelf is breder opgezet. Het probeert vooral te verklaren waarom Ulrich Siegmund succesvol is en wat zijn mogelijke verkiezingsoverwinning voor Saksen-Anhalt zou betekenen.
Daarbij ontstaat een dubbel beeld. Siegmund is een politicus van een AfD-afdeling die door de binnenlandse veiligheidsdienst als bewezen rechts-extremistisch wordt beschouwd. Tegelijk presenteert hij zichzelf doelbewust als toegankelijke, vriendelijke en gewone man die selfies maakt, brommer rijdt en kiezers belooft een vertrouwde wereld terug te brengen.
Precies die combinatie verklaart volgens Der Spiegel een belangrijk deel van zijn aantrekkingskracht. De verkiezingen van 6 september moeten uitwijzen hoeveel kiezers in Saksen-Anhalt zich daardoor laten overtuigen.
Bron: Der Spiegel, nr. 34/2026, coververhaal „Rechtsextrem, freundlich” en aanvullend dossier over de AfD; voor de historische Spiegel-covers: Welt.
