De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt wil de grenscontroles ook na september voortzetten. In de Nederlandse grensregio groeit de kritiek. Gemeenten waarschuwen voor gevaarlijke situaties op de A12, verkeersoverlast en economische schade.
Dobrindt (CSU) heeft aangekondigd dat Duitsland ook na september controles aan de binnengrenzen wil blijven uitvoeren. Hoe lang de maatregel precies wordt verlengd, liet hij nog in het midden.
Duitsland controleert sinds 16 september 2024 aan alle landsgrenzen. De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser (SPD) voerde de controles in om het aantal mensen dat zonder geldige papieren Duitsland binnenkomt terug te dringen. De maatregel werd sindsdien drie keer verlengd en geldt momenteel tot medio september 2026.
Gevaarlijke situaties op de A12
De gevolgen zijn goed merkbaar aan de Nederlands-Duitse grens tussen Zevenaar en het Duitse Emmerich. Bij de grensovergang van de A12, die in Duitsland overgaat in de A3, heeft de Duitse politie bij Elten een controlepost ingericht.
Het verkeer wordt daar naar één rijstrook geleid. Auto’s rijden langzaam langs agenten van de Bundespolizei, de Duitse federale politie. Die halen afzonderlijke voertuigen uit de rij voor verdere controle.
Aan Nederlandse zijde ontstaan daardoor regelmatig files. Volgens de gemeente Zevenaar hebben zich bij het einde van die files herhaaldelijk gevaarlijke situaties en ernstige ongelukken voorgedaan.
„Hoewel we begrip hebben voor de Duitse redenen voor de grenscontroles, mag de verkeersveiligheid op ons grondgebied daar nooit de prijs voor betalen”, aldus een woordvoerder van de gemeente tegenover de Rheinische Post.
Zevenaar dringt er bij het ministerie, Rijkswaterstaat en Duitse instanties op aan effectieve maatregelen te nemen om de verkeersveiligheid rond de grens te verbeteren.
Grenscontroles zorgen ook voor economische schade
De problemen beperken zich niet tot de snelweg. Automobilisten proberen de controles te omzeilen en kiezen routes door omliggende dorpen, waar de wegen veel smaller zijn.
Ook bedrijven ondervinden gevolgen. Volgens Zevenaar lijden Nederlandse ondernemingen en transportbedrijven economische schade door vertragingen als gevolg van de Duitse grenscontroles.
Ook in Montferland, dat aan Emmerich grenst, bestaan zorgen over een langdurige voortzetting van de controles. Wethouder Martin Som erkent dat de beslissing daarover bij de Duitse regering ligt, maar vindt dat Berlijn niet uitsluitend naar de landelijke gevolgen moet kijken.
Voor grensgemeenten zijn ook de gevolgen voor inwoners, bedrijven, grenspendelaars en de bereikbaarheid van de regio belangrijk.
Kritiek op communicatie vanuit Duitsland
Montferland is bovendien kritisch over de communicatie met de Duitse autoriteiten. Volgens Som moeten grensgemeenten tijdig over veranderingen worden geïnformeerd, zodat zij maatregelen kunnen nemen en inwoners kunnen informeren.
Het overleg met Duitse instanties over de gevolgen van de controles voor lokale gemeenschappen heeft volgens hem tot dusver niets opgeleverd. Som hoopt daarom dat de Nederlandse regering druk op Berlijn kan uitoefenen.
Ook Den Haag volgt de situatie. Minister van Infrastructuur Vincent Karremans (VVD) liet in antwoord op Kamervragen weten dat het kabinet met de Duitse regering in gesprek is. Nederland probeert volgens hem de negatieve gevolgen voor de verkeersveiligheid en doorstroming zoveel mogelijk te beperken. Rijkswaterstaat moet onder meer extra waarschuwingsborden plaatsen.
Ook aan Duitse zijde discussie over grenscontroles
De controles zijn ook in het Duitse grensgebied omstreden. In de Kreis Kleve, het district waartoe onder meer Emmerich behoort, stelde de SPD voor om bij de Duitse regering aan te dringen op beëindiging van de vaste controles aan de Nederlandse grens eind september.
Een besluit daarover werd uitgesteld tot september. Lokale politici wilden eerst weten welke koers de Duitse regering zou kiezen. Nu Dobrindt duidelijk heeft gemaakt dat hij de grenscontroles wil voortzetten, zal de discussie ook aan Duitse zijde verdergaan.
