Vier weken voor de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt wordt het Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) getroffen door een reeks opzeggingen. Drie regionale partijvoorzitters en achttien andere leden stappen op. Zij verwijten de partijleiding in de deelstaat onder meer een autoritaire bestuursstijl en een te grote toenadering tot de AfD.
De vertrekkende leden zijn afkomstig uit de regionale afdelingen Halle-Saalekreis, Burgenlandkreis en Mansfeld-Südharz. In een gezamenlijke verklaring schrijven ze dat ze het BSW verlaten omdat ze trouw willen blijven aan hun politieke overtuigingen.
Onder de vertrekkers bevinden zich ook voormalige prominente bestuurders van de partij in Saksen-Anhalt, waaronder voormalig deelstaatdirecteur Katja Wendland en voormalig vicevoorzitter Sylvia Winkelmann-Witkowsky.
Kritiek op koers BSW in Saksen-Anhalt
De groep beschuldigt de partijleiding van een autoritaire bestuursstijl. Die zou volgens de vertrekkende leden hebben geleid tot een gebrek aan transparantie, geschuif met functies en een cultuur van wantrouwen en controle.
Daarnaast is er kritiek op de politieke koers tegenover de AfD. De AfD in Saksen-Anhalt wordt door de binnenlandse veiligheidsdienst in de deelstaat als bewezen rechtsextremistisch beschouwd.
Volgens de vertrekkers sluit het BSW zich tijdens de huidige verkiezingscampagne in taalgebruik en onderwerpkeuze steeds meer aan bij standpunten van de AfD.
De verhouding tussen beide partijen speelt een belangrijke rol in de campagne voor de deelstaatverkiezingen van 6 september. De leiding van het BSW in Saksen-Anhalt wil niet stemmen voor een nieuwe ambtstermijn van CDU-minister-president Sven Schulze. Maar ook AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund kan niet op de stemmen van het BSW rekenen.
Het BSW sluit volgens de taz echter niet uit zich bij een stemming over de minister-president te onthouden. Onder bepaalde politieke verhoudingen zou zo’n onthouding van belang kunnen zijn voor de kansen van Siegmund.
Wagenknecht wil ‘burgerregering’
Het BSW zelf pleit voor een zogenoemde „Bürgerregierung”: een regering onder leiding van een partijloze minister-president. De andere partijen voelen volgens de taz niets voor dat voorstel.
Partijoprichter Sahra Wagenknecht herhaalde afgelopen weekend dat haar partij in Saksen-Anhalt de CDU-regeringsleider Schulze wil vervangen door een partijloze minister-president. Die zou volgens haar een einde moeten maken aan wat zij de „Brandmauer-Idiotie” noemt.
Met de „Brandmauer” wordt in de Duitse politiek het uitgangspunt bedoeld dat democratische partijen niet met de AfD samenwerken.
Wagenknecht koppelt de verkiezingsstrijd in Saksen-Anhalt bovendien aan de landelijke politiek. Een nederlaag van Schulze zou volgens haar ook een zware politieke klap zijn voor bondskanselier Friedrich Merz (CDU).
Partijleiding ziet onoverbrugbare verschillen
De leiding van het BSW in Saksen-Anhalt reageert vooralsnog gelaten op de opzeggingen. Deelstaatvoorzitter John Lucas Dittrich zei tegen de Mitteldeutsche Zeitung dat de formele opzeggingen nog niet waren ontvangen. Wel sprak hij van „onoverbrugbare inhoudelijke verschillen” met de betrokken leden.
Volgens Dittrich zouden de vertrekkers er in werkelijkheid op uit zijn de CDU in Saksen-Anhalt aan de macht te houden.
De conflicten binnen het BSW spelen al langer. Katja Wendland beklaagde zich in november vorig jaar tegenover de taz al over de manier waarop de partij werd geleid. Volgens haar werd van partijleden verwacht dat ze besluiten van bovenaf zonder discussie zouden goedkeuren.
Ook discussie over migratie
De politieke scheidslijnen zijn daarbij niet altijd eenvoudig. Winkelmann-Witkowsky, die nu mede vanwege de koers tegenover de AfD vertrekt, zorgde eind 2024 zelf voor ophef met harde uitspraken over migratie. Zij pleitte ervoor om bij criminele minderjarige migranten niet alleen de jongeren, maar ook hun familie uit te zetten. Dat ging destijds ook veel BSW-leden te ver.
In het huidige verkiezingsprogramma kiest het BSW in Saksen-Anhalt eveneens voor een streng migratiebeleid. De partij pleit onder meer voor consequente uitzetting wanneer iemand geen recht op asiel heeft, misbruik maakt van de asielprocedure of als migrant strafbare feiten pleegt.
De interne crisis komt voor het BSW op een ongunstig moment. Volgens de jongste peilingen die de taz aanhaalt, staat de partij in Saksen-Anhalt op ongeveer 4 procent. Daarmee zou het BSW onder de kiesdrempel van 5 procent blijven en niet terugkeren in het deelstaatparlement in Maagdenburg.
De deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt vinden plaats op 6 september 2026.
Meer weten over de Duitse politiek?
Van CDU en SPD tot AfD, Groenen en Die Linke: lees in ons overzicht waar de belangrijkste politieke partijen in Duitsland voor staan.
