De AfD in Saksen-Anhalt wil na de deelstaatverkiezingen mogelijk ingrijpend veranderen hoe de binnenlandse veiligheidsdienst functioneert. Lijsttrekker Ulrich Siegmund sluit zelfs afschaffing van de Verfassungsschutz in de deelstaat niet uit als zijn partij na de verkiezingen de regering zou vormen.
Siegmund deed zijn uitspraken in de podcast ‘ungeskriptet’ van Ben Berndt. Binnen de AfD bestaan volgens hem verschillende opvattingen over de toekomst van de Verfassungsschutz, de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst. Een mogelijkheid is de dienst volledig af te schaffen. Een andere optie is de organisatie te behouden, maar haar volgens de AfD terug te brengen tot haar ‘eigenlijke taken’.
Siegmund zegt zelf nog geen voorkeur te hebben. Beide mogelijkheden zouden volgens hem voor- en nadelen hebben.
AfD in Saksen-Anhalt onder toezicht
De discussie is politiek beladen, omdat juist de AfD in Saksen-Anhalt door de Verfassungsschutz wordt gevolgd. De veiligheidsdienst bestempelde de deelstaatafdeling in november 2023 als ‘bewezen rechts-extremistisch’. Aan die beoordeling lagen volgens de dienst onder meer talrijke moslimvijandige, racistische en antisemitische uitlatingen van AfD-functionarissen en gekozen vertegenwoordigers ten grondslag. De AfD vecht de classificatie juridisch aan. Die procedure is momenteel opgeschort. Mogelijk wordt eerst de uitkomst afgewacht van een procedure over de AfD op federaal niveau.
Siegmund wil beoordeling opnieuw bekijken
Siegmund kondigde in de podcast aan dat een eventuele AfD-regering de beslissing om de partij in Saksen-Anhalt te volgen opnieuw zou bekijken en naar eigen zeggen ‘rechtsstatelijk en neutraal’ zou beoordelen.
De lijsttrekker beschuldigt de Verfassungsschutz ervan de politieke oppositie te controleren en als politiek instrument te worden ingezet. Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Saksen-Anhalt heeft die beschuldiging eerder herhaaldelijk van de hand gewezen. Volgens het ministerie handelt de veiligheidsdienst binnen de geldende wet- en regelgeving.
Binnen de AfD bestaat volgens Siegmund in ieder geval overeenstemming dat de Verfassungsschutz niet mag worden gebruikt om oppositiepartijen te volgen en de publieke opinie te beïnvloeden.
Eerdere kritiek op podcast
De podcast ‘ungeskriptet’ kwam eerder in opspraak na een aflevering met Björn Höcke, de prominente AfD-politicus uit Thüringen die door de veiligheidsdienst als bewezen rechts-extremist wordt beschouwd. In Duitsland mag Höcke bovendien een ‘fascist’ worden genoemd. Een bestuursrechter in Meiningen oordeelde in 2019 dat daarvoor voldoende controleerbare feitelijke aanknopingspunten bestaan en dat het gebruik van die kwalificatie onder de vrijheid van meningsuiting valt.
Critici verweten presentator Ben Berndt dat hij Höcke in de podcast onvoldoende kritisch tegemoettrad. Berndt reageerde later uitgebreid op die kritiek in de podcast ‘Amann Unframed’ van Melanie Amann, digitaal hoofdredacteur van de centrale redactie van mediaconcern Funke.
Bronnen
Berliner Morgenpost, 15.08.2026: Verfassungsschutz abschaffen? Sachsen-Anhalt: AfD-Spitzenkandidat Siegmund spricht über Pläne nach der Wahl
Deutschlandfunk, 01.07.2024: Höcke-Prozess: AfD-Chef erneut wegen NS-Parole verurteilt
