Duitsland identificeert twee verdachten van drone-aanslag op luchthaven Leipzig/Halle

Drone in de lucht als illustratie bij de drone-aanslag op luchthaven Leipzig/Halle
Illustratief beeld van een drone. © C. Stadler/Bwag / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Duitse rechercheurs hebben twee mannen geïdentificeerd die worden verdacht van betrokkenheid bij de mislukte drone-aanslag op de luchthaven Leipzig/Halle begin augustus. Volgens de Duitse regering wijzen de bevindingen erop dat de operatie in opdracht van Russische staatsinstanties werd uitgevoerd.

Dat melden de Süddeutsche Zeitung (SZ), NDR en WDR op basis van eigen onderzoek. Het gaat om een in Rusland geboren man met een Lets paspoort en een man uit Belarus die ook de Russische nationaliteit heeft.

De drone-aanslag op de luchthaven Leipzig/Halle was volgens de Duitse autoriteiten gericht tegen een Oekraïens transportvliegtuig. Minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt (CSU) verklaarde dinsdagavond dat Duitsland Rusland verantwoordelijk houdt voor de poging tot aanslag van 4 augustus.

Duitsland ziet patroon van Russische hybride operaties

Volgens Dobrindt was de actie professioneel voorbereid en vergde deze veel technische kennis en organisatorische inspanning. Hij ziet in de werkwijze het bekende patroon van Russische hybride operaties in Europa.

De Duitse autoriteiten hebben volgens de minister aanwijzingen dat betrokkenen in opdracht van Russische staatsinstanties handelden. Hij sprak daarbij over zogenoemde ‘low-level-agenten’: uitvoerders die voor een geheime dienst opdrachten verrichten zonder zelf noodzakelijkerwijs professionele inlichtingenofficieren te zijn.

Dobrindt maakte geen namen bekend en gaf vanwege het lopende onderzoek evenmin details over de aanwijzingen die naar Russische geheime diensten leiden. De Generalbundesanwalt, de Duitse federale aanklager die onder meer ernstige staatsveiligheidszaken onderzoekt, zou inmiddels tegen twee verdachten onderzoek doen.

Verdachte reisde via luchthaven BER naar Duitsland

Volgens SZ, NDR en WDR denken de onderzoekers dat zij de man hebben geïdentificeerd die verantwoordelijk was voor de logistiek en instructies rond de geplande aanslag.

Deze in Rusland geboren verdachte heeft een Lets paspoort en zou contacten met de Russische geheime dienst hebben. Hij kwam eind juli via luchthaven BER bij Berlijn Duitsland binnen en zou vervolgens met een huurauto richting Leipzig zijn gereden.

Twee dagen voor de mislukte drone-aanslag verliet hij Duitsland alweer. Ook voor zijn vertrek maakte hij gebruik van luchthaven BER.

DNA op drone en explosief leidt naar tweede verdachte

De tweede verdachte kwam in beeld door DNA-sporen die op verschillende voorwerpen bij de luchthaven werden aangetroffen. Onderzoekers vonden genetisch materiaal op een van de drones, aan de binnenkant van een conservenblik dat met explosieven was gevuld en op een antenne die aan een boom in de buurt van het vliegveld was bevestigd.

Die antenne was vermoedelijk bedoeld om de signalen voor de via het mobiele netwerk bestuurde drones te versterken.

Een vergelijking met Europese databanken leverde overeenkomsten op in Litouwen en Finland. Zo kwamen de onderzoekers uit bij een man uit Belarus die ook een Russisch paspoort bezit en in verschillende landen al wegens andere strafbare feiten bekend was.Hij zou Duitsland zijn binnengekomen met een Italiaans toeristenvisum. Dat visum was volgens informatie van de autoriteiten eind april afgegeven door een Italiaanse diplomatieke vertegenwoordiging in Minsk.

Mogelijk meer drones ingezet bij Leipzig/Halle

Het Duitse Bundeskriminalamt (BKA), de federale recherche, houdt er inmiddels rekening mee dat bij de mislukte aanslag meer drones zijn gebruikt dan tot nu toe bekend was. Drie toestellen zijn geheel of gedeeltelijk teruggevonden.

Of de twee verdachten ooit voor een Duitse rechter kunnen worden gebracht, is onzeker. Duitse opsporingsdiensten slaagden er in eerdere zaken niet altijd in vermeende Russische agenten aan te houden, omdat zij na hun identificatie niet meer naar Europa reisden. Dat gebeurde bijvoorbeeld na de cyberaanval op de Bondsdag in 2015.

Rusland ontkent betrokkenheid

Rusland wijst de Duitse beschuldigingen van de hand. De Russische ambassade in Berlijn noemde de zaak een haastig in elkaar gezette provocatie en beschuldigde Duitsland van een nieuwe golf van anti-Russische hysterie. gOok na eerdere aanslagen en sabotageacties ontkende Moskou betrokkenheid. Dat gebeurde bijvoorbeeld na de moord op een Georgiër in het Kleiner Tiergarten-park in Berlijn in 2019. Een Russische dader werd daarvoor in Duitsland tot levenslang veroordeeld.

Bij een gevangenenruil kwam hij in 2024 vrij. Na zijn terugkeer in Moskou werd hij persoonlijk ontvangen en omhelsd door de Russische president Vladimir Poetin.