Laagwater in Duitsland zet transport én brandstofprijzen onder druk

Vrachtwagens op een Autobahn in Duitsland
Vrachtverkeer op een Duitse Autobahn. Schwoaze / Pixabay.

Het aanhoudende laagwater in Duitsland krijgt steeds grotere gevolgen voor het goederenvervoer. Verschillende deelstaten versoepelen tijdelijk het rijverbod voor vrachtwagens op zon- en feestdagen. Daarmee moet een deel van het transport worden opgevangen dat door de lage waterstanden niet meer via de binnenvaart kan plaatsvinden.

Ook Hessen, Hamburg en Sleeswijk-Holstein hebben inmiddels besloten het zondagsrijverbod voor vrachtwagens tijdelijk op te schorten. De uitzonderingen gelden tot en met 31 augustus.

Eerder hadden Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen, Rijnland-Palts en Saarland het verbod al versoepeld. Baden-Württemberg, Beieren en Mecklenburg-Voor-Pommeren volgen komend weekend. Saksen kiest voor een andere aanpak. De Oost-Duitse deelstaat wil geen algemene versoepeling invoeren en wijst erop dat in afzonderlijke gevallen ontheffingen kunnen worden verleend.

Laagwater in Duitsland raakt binnenvaart

De maatregelen zijn een gevolg van de aanhoudende droogte. De waterstanden in onder meer de Elbe, Donau en vooral de Rijn zijn sterk gedaald en bevinden zich plaatselijk op historisch lage niveaus.

Voor de Duitse economie is vooral de situatie op de Rijn belangrijk. De rivier is de belangrijkste Europese vaarroute voor goederenvervoer. Bij laagwater kunnen binnenvaartschepen minder zwaar worden beladen. Daardoor zijn meer schepen of alternatieve vervoersmiddelen nodig om dezelfde hoeveelheid goederen te vervoeren.

Dat verhoogt de transportkosten. Bovendien wordt het moeilijker om industriële bedrijven van grondstoffen en halffabricaten te voorzien. Ook bestaande toeleveringsketens komen daardoor verder onder druk te staan.

Door tijdelijk meer vrachtvervoer op zondag toe te staan, hopen de deelstaten een deel van het goederenvervoer van het water naar de weg te kunnen verplaatsen. Zo moeten de logistieke ketens voor de bevoorrading van bedrijven en consumenten zoveel mogelijk intact blijven.

Ook gevolgen voor Duitse brandstofprijzen

Het laagwater in Duitsland is inmiddels ook merkbaar bij de brandstofvoorziening. Over de Rijn worden grote hoeveelheden olie, benzine en diesel vervoerd. Volgens de Duitse automobilistenorganisatie ADAC zijn de transportkosten voor brandstoffen en bepaalde voorproducten door de lage waterstanden soms aanzienlijk gestegen.

De brancheorganisatie Fuels und Energie (en2x) waarschuwt bovendien dat regionale problemen met de bevoorrading waarschijnlijker worden.

Volgens ADAC-brandstofexpert Christian Laberer is het laagwater echter slechts een van de factoren die de huidige brandstofprijzen beïnvloeden. Duitsland is voor de aanvoer van brandstoffen niet uitsluitend afhankelijk van de Rijn. Ook zeehavens, raffinaderijen, pijpleidingen, spoorwegen en vrachtwagens spelen een rol. Daarom verwacht Laberer dat het laagwater vooral regionaal tot hogere brandstofprijzen zal leiden.

Nog geen verbetering in zicht

Een snelle verbetering voor de binnenvaart wordt niet verwacht. De Duitse verkeersminister Steffen Bilger (CDU) gaat ervan uit dat de problemen door het laagwater de hele maand augustus zullen aanhouden. Woensdag wil Bilger met de verkeersministers van de zestien deelstaten overleggen over verdere maatregelen om de gevolgen van het lage water te beperken.